
De grote Engelse liefdesdrama’s zijn terug. Begin dit jaar maakte Emerald Fennell van Wuthering Heights een uitgesproken bioscoopfilm met Margot Robbie en Jacob Elordi. In december verschijnt een nieuwe zesdelige serie van Pride and Prejudice op Netflix. Daartussen komt nu Sense and Sensibility, met Daisy Edgar-Jones en Esmé Creed-Miles als de zussen Elinor en Marianne Dashwood.

Je loopt een donkere, ovale ruimte binnen en wordt omringd door een kaart van 24 meter. Duizenden lijntjes, woorden en kleine tekeningen verbinden de boekdrukkunst met databanken, koloniale administratie met moderne grensbewaking en de eerste rekenmachines met kunstmatige intelligentie. Calculating Empires is geen kunstwerk waar je in één oogopslag klaar mee bent. Het is een wereld waarin je even moet verdwalen.

Je levert je laptop in, drinkt een glas met collega’s en krijgt misschien een boek of een bos bloemen mee. Daarna begint iets waarvoor nauwelijks een draaiboek bestaat. Niet alleen je werk valt weg, maar ook het ritme eromheen: de mensen die je vanzelf zag, de vragen waarop jij het antwoord wist en de reden om op dinsdagochtend ergens te worden verwacht.

Voor een landschap van witte kliffen, brede stranden en kleine badplaatsen hoef je niet naar Zuid-Engeland. Aan de Noord-Franse Opaalkust ligt alles dicht bij elkaar, maar het tempo wordt er vanzelf lager.

Meer dan honderd premières in acht dagen is rijkdom, maar ook een klein planningsprobleem. Daarom kiezen we vier onderdelen die iets meer bieden dan alleen een avond in de bioscoop: een lang verzwegen geschiedenis, een dwarse denker, een gesprek over kijken en een wandeling langs filmdecors.

Vroeger kon je na een stevige training de volgende ochtend gewoon weer verder. Nu protesteren je benen soms nog twee dagen later. Dat hoeft geen reden te zijn om minder te bewegen. Het is vooral een uitnodiging om slimmer te trainen.

Je leeftijd staat vast in je paspoort. De toestand van je lichaam is een stuk beweeglijker. Twee mensen van 68 kunnen sterk verschillen in conditie, stofwisseling en ontstekingsniveau. Een nieuwe Deense studie wijst op een mogelijke verklaring voor een deel van die verschillen: de samenstelling van de bacteriën in je darmen.

Een kruk van materiaal dat door bacteriën is gemaakt. Een lamp waarin verdriet langzaam kristalliseert. Een mahjongspel dat je kunt begrijpen zonder de Chinese tekens te kennen. Tijdens Dutch Design Week staat er straks weer zoveel in Eindhoven dat je gemakkelijk verdwaalt in het programma. Daarom hebben we alvast vier projecten gekozen die iets meer doen dan mooi zijn.

Sybil Van Antwerp schrijft iedere ochtend. Ze is 73, gepensioneerd advocate en gewend haar woorden zorgvuldig te kiezen. Toch schrijft ze niet omdat ze alles zo goed begrijpt. Sommige dingen worden pas zichtbaar wanneer je ze aan iemand probeert uit te leggen.

Op de Vennbahn hoef je nauwelijks te raden waar vroeger de trein reed. De bochten zijn ruim, de hellingen mild en af en toe duikt een oud station of viaduct op tussen de bomen. De rails verdwenen, maar het ritme van de spoorlijn bleef. Precies daardoor is deze route van Aachen naar Troisvierges zo prettig om in drie dagen te fietsen.

Zet de gezondheid van duizenden mensen in één grafiek en de lijn loopt met de jaren meestal omlaag. Dat beeld is niet onjuist, maar wel onvolledig. Een nieuwe studie van Yale laat zien wat er verdwijnt wanneer onderzoekers alleen naar het gemiddelde kijken: een verrassend grote groep mensen gaat op latere leeftijd juist vooruit.

Vierentwintig nominaties klonken in juli nog als een triomf voor Hacks. Twee maanden later bleek hoeveel ruimte er tussen genomineerd worden en werkelijk winnen kan zitten. Tijdens de 78e Emmy Awards ging de hoofdprijs voor comedy naar een nieuwkomer, schreef Matthew Rhys geschiedenis en werd een recordseizoen voor Hacks toch een kleine nederlaag.

Je wordt wakker en kijkt op de klok. 04.47 uur. Te vroeg om op te staan, te laat om nog zorgeloos aan een lange nacht te beginnen. Naast je slaapt iemand rustig door. Jij draait je kussen om en probeert vooral niet te rekenen hoeveel uur slaap er nog over is.

Bij een stoel denk je zelden langer na dan nodig is om te gaan zitten. Toch kan één ontwerper van dat eenvoudige meubel een sculptuur maken, een grap of zelfs een klein ongemak. Vanaf 26 september laat de Kunsthal in Rotterdam zien hoeveel persoonlijkheid er in vier poten en een rugleuning kan schuilen.

Over het brein tijdens de overgang wordt veel beweerd en opvallend weinig gemeten. Een nieuwe Nederlandse studie brengt daar verandering in. De uitkomst is niet dat er niets gebeurt, maar dat het patroon minder eenvoudig en minder somber is dan vaak wordt voorgesteld.

Zet een album op dat je door en door kent en schuif je stoel een halve meter naar voren. Grote kans dat de zanger ineens scherper tussen de luidsprekers staat, terwijl basnoten minder door de kamer zweven. Goed geluid begint namelijk niet altijd in de winkel. Vaak begint het met aandacht voor de kamer waarin je luistert.

Je hoeft de Camí de Cavalls niet helemaal te lopen om Menorca te leren kennen. Kies drie stukken van het kustpad, verdeel je nachten over Maó en Ciutadella en laat de rest van de dag open voor een baai, een lange lunch of gewoon niets.

Vanaf 18 oktober krijgt Basel er een goede reden voor een paar rustige herfstdagen bij. Fondation Beyeler toont de eerste Europese overzichtstentoonstelling van Ruth Asawa. Tegelijk nadert de opening van het nieuwe museumensemble van Peter Zumthor.

Op het potje klinkt het vaak eenvoudig. Omega 3 ondersteunt de hersenen, dus een dagelijkse capsule lijkt een verstandige investering in later. De redenering is niet vreemd. DHA, een belangrijk vetzuur uit visolie, komt veel voor in hersenweefsel. Maar tussen een aannemelijk verhaal en een bewezen effect ligt een flinke afstand. Onderzoekers van de University of Southern California besloten die afstand zo direct mogelijk te meten.

In Amsterdam hangen deze zomer al verschillende posters die de theatershow aankondigen, weken voor de eerste show. Aan een tafel, met het script van Laat Me voor zich, vertelt Sabine Krol over iets wat ze zelf niet had zien aankomen: tijdens de eerste lezing voelde ze iets in haar lijf dat ze allang niet meer kende. Honger om op het podium te staan, maar ook de kwetsbaarheid daarvan. Niet over de tekst. Maar over zichzelf.

In het Mauritshuis hangt een dier dat zich niet gemakkelijk laat negeren. Het staat midden in een weiland, op ware grootte, met de rustige vanzelfsprekendheid van iemand die nooit aan zijn eigen belang heeft getwijfeld. Naast hem zie je een koe, schapen en een boer. Boven het landschap trekt een leeuwerik door de lucht. Rond zijn rug zoemen vliegen.

Een gesprek verdwijnt zelden in één keer. Eerst mis je een naam. Dan een grap aan de andere kant van de tafel. In een rustig huis gaat het nog prima, maar in een restaurant worden stemmen een onontwarbaar geheel. Je lacht op het goede moment en hoopt dat niemand een vraag heeft gesteld.

Het Comomeer weet hoe het moet poseren. Bergen op de achtergrond, villa’s aan het water en een boot die precies op tijd door het beeld glijdt. Maar van 12 tot en met 20 september is er een betere reden om te gaan dan het uitzicht alleen. Tijdens het Lake Como Design Festival gaan villa’s, ateliers, hotels en enkele normaal minder toegankelijke gebouwen open voor hedendaags ontwerp.

Er zijn gezondheidsberichten die je halve keuken verdacht maken. Dit is er gelukkig niet zo een. Je hoeft je koffiezetapparaat niet weg te doen en ook je theepot mag blijven. Het gaat niet zozeer om wat er in je kopje zit, maar om de temperatuur waarop je het drinkt.

Seniorisme zit vaak niet in openlijke discriminatie, maar in kleine aannames. We helpen zonder het te vragen, praten over iemand heen of voegen achteloos het woordje ‘nog’ toe. Tijdens een Proudies Vragenuurtje sprak Pauline de Bruijn met hoogleraar psychologie Richard Ridderinkhof over de gevolgen daarvan. En vooral: wat we er zelf aan kunnen doen.

Gent bezit het zeldzame talent om tegelijk monumentaal en losjes te voelen. Langs de Leie staan gevels waarvoor je vanzelf langzamer gaat lopen, terwijl studenten, fietsers en volle terrassen voorkomen dat de stad een openluchtmuseum wordt.

Mantelzorg begint zelden met een officieel besluit. Je rijdt een keer mee naar het ziekenhuis, regelt de boodschappen of neemt de administratie over. Langzaam komen er taken bij. Voor je het weet, is helpen geen onderdeel van de week meer, maar de week zelf. Een nieuwe studie van University College London laat zien dat dit verschil ertoe doet. Lichte zorgtaken hingen bij mensen van vijftig jaar en ouder samen met een iets langzamere cognitieve achteruitgang. Bij zeer intensieve mantelzorg zagen de onderzoekers juist het omgekeerde.

Na je pensioen krijg je veel vragen. Of je al gewend bent aan de vrije tijd. Wat je plannen zijn. Of je niet in een gat valt. Misschien wil je daar helemaal niet over praten. Misschien wil je gewoon weten waarom die oude radio het niet meer doet of wie er nog koffie neemt. Precies op dat idee is de Men’s Shed gebouwd. Geen schuurtje achter één huis, maar een gedeelde werkplaats waar mannen aan eigen en gezamenlijke projecten werken. Er wordt getimmerd, gerepareerd en gelast. Er is gereedschap, koffie en meestal iemand die nét iets beter weet hoe het moet.

September heeft een prettig soort ernst. De avonden worden eerder donker, maar de winter is nog ver weg. Het is precies het moment voor een boek dat je aandacht vraagt zonder je agenda over te nemen. Deze vijf nieuwe titels doen dat ieder op hun eigen manier.

Een museumkaartje is geen medicijn. Toch wijst een nieuwe studie van University College London op iets intrigerends: volwassenen die vaker met kunst en cultuur bezig zijn, vertonen in sommige metingen een iets trager tempo van biologische veroudering. Dat klinkt als een heerlijk gezondheidsadvies. Voordat je de sportschoenen opbergt en naar het Concertgebouw vertrekt, is het goed om te kijken wat de onderzoekers precies hebben gemeten.

De culturele agenda van september is royaal. Dat betekent niet dat je alles hoeft te zien. Deze vier uitstapjes zijn de moeite waard en laten zich ook goed combineren met een lunch, een stadswandeling of een nachtje weg.

Dit najaar krijgt Kopenhagen er een goede reden voor een lang weekend bij. Net buiten de stad opent de eerste grote Europese museumtentoonstelling van Remedios Varo. Haar raadselachtige schilderijen passen wonderwel bij drie dagen van zeelicht, mooie kamers en nergens haast voor hebben.

Een jurk van Chanel lag jarenlang tussen stofresten. Nu staat zij, na een intensieve restauratie, voor het eerst in de museumzaal. In Den Haag blijkt modegeschiedenis geen keurige optocht van beroemde namen, maar een verzameling vol verrassingen.
.jpg)
Een nieuwe internationale studie legt een opvallend verband bloot: mensen die vaker met anderen eten, waarderen hun leven gemiddeld hoger. Daarvoor hoef je geen diner voor twaalf te organiseren. Eén gedeelde maaltijd lijkt al verschil te markeren.

Voor het eerst in de geschiedenis telt de wereld meer mensen van 65 jaar en ouder dan kinderen van vijf jaar en jonger. Dat is geen voetnoot voor demografen. Het verandert hoe huizen, steden, werk en cultuur worden ontworpen.

Een kleine Japanse studie vond betere scores voor denkvermogen, stemming en bewegingsruimte na zes maanden actief krantlezen. Interessant, maar geen reden voor grote beloften. De kracht zat mogelijk niet alleen in het papier, maar in de manier waarop de deelnemers lazen.

In de Kunsthal zie je vijftig jaar North Sea Jazz door de ogen van drie fotografen. De muziek is voorbij zodra je de zaal verlaat. Hun beelden houden juist dat ene, onherhaalbare ogenblik vast.

Wie een horloge draagt dat slaap, hartslag en herstel meet, kent de verleiding van één helder cijfer. Vandaag ben je fitter dan gisteren. Je conditieleeftijd is lager dan je werkelijke leeftijd. Je lichaam zou zelfs jaren jonger zijn dan je paspoort beweert.

Het Tapijt van Bayeux komt naar Londen. Voor het eerst sinds het bijna duizend jaar geleden werd gemaakt, is het beroemde borduurwerk te zien in het land waar het waarschijnlijk ontstond. Dat maakt een bezoek aan het British Museum tot meer dan een museumafspraak. Het is een korte reis naar een Europa dat tegelijk vreemd en opvallend herkenbaar is.

Op een zeer warme dag sla je misschien een wandeling over. Je stelt een boodschap uit of zegt een afspraak af waarvoor je de stad door moet. Eén zo'n dag maakt weinig verschil. Maar als hitte langer aanhoudt, kan je leefwereld ongemerkt kleiner worden.

Herman Kruyder gold ooit als een van de belangrijkste Nederlandse expressionisten. Daarna raakte hij langzaam uit beeld. Een nieuwe tentoonstelling in Singer Laren brengt hem terug, maar rekent ook af met het verhaal dat jarenlang aan zijn werk bleef kleven.

De Biennale Arte brengt dit najaar 110 kunstenaars en 100 landenpresentaties naar Venetië. Wie alles probeert te zien, is na een dag vooral moe. Met drie nachten, twee tentoonstellingsdagen en een goed gekozen hotel wordt een van de grootste kunstmanifestaties ter wereld juist een reden om langzamer te reizen.

In haar nieuwe roman trekt Deborah Levy naar Parijs in het gezelschap van een schrijver die al tachtig jaar dood is. Gertrude Stein blijkt geen rustig onderwerp. Ze dringt zich op, spreekt tegen en maakt van een ogenschijnlijk licht verhaal over vriendschap een geestige zoektocht naar de vraag hoe je jezelf telkens opnieuw samenstelt.

Intro Bij een schilderij kun je stil blijven staan. Een videogame weigert meestal verder te gaan totdat je iets doet. De tentoonstelling Game On in NEMO laat zien waarom games inmiddels meer zijn dan tijdverdrijf en hoe je ernaar kunt kijken als je nog nooit een controller hebt vastgehouden.

Een nieuw onderzoek van Yale volgde ruim 11.000 Amerikanen van 65 jaar en ouder. Bijna de helft ging in twaalf jaar tijd cognitief, lichamelijk of op beide gebieden vooruit. Dat is geen recept voor eeuwige jeugd, maar wel een goede reden om anders naar ouder worden te kijken.

Eerst leren, dan werken, daarna met pensioen: lang leek een mensenleven uit drie overzichtelijke delen te bestaan. Nu de jaren na je pensioen een volwaardig levensdeel zijn geworden, begint juist dat keurige schema te knellen. De derde levensfase vraagt niet om één groot plan, maar om ruimte om opnieuw te kiezen.

Broccoli, linzen, kikkererwten, paddenstoelen en sommige kazen bevatten spermidine, een stof die je lichaam ook zelf aanmaakt. Een onderzoeksteam van de Universiteit van Oxford bekeek of een supplement met deze stof het ouder wordende afweersysteem kan ondersteunen.

Je stapt ’s avonds in Brussel of Keulen op de trein en wordt de volgende ochtend wakker tussen de bergen of in Milaan. Vanaf 9 september 2026 rijdt er opnieuw een nachttrein tussen Brussel en Noord-Italië.

Waarschijnlijk ken je zijn moeder. Althans, haar portret: kaarsrecht op een stoel, in profiel, tegen een bijna lege grijze wand. Het is een van de bekendste schilderijen van de negentiende eeuw. De maker, James McNeill Whistler, is in Nederland veel minder bekend.

In Peter Hujar’s Day vertellen twee mensen elkaar wat er gisteren gebeurde. Simpel en klein, maar juist daardoor zie je hoe een leven schuilgaat in telefoontjes, geldzorgen, vriendschap en wat iemand voor het avondeten haalt.

We doen vaak alsof talent zich vroeg moet bewijzen. Maar sommige mensen hebben tijd nodig om te ontdekken wat ze te zeggen hebben. Dat is geen achterstand. Het kan juist je kracht zijn.

Je kent misschien het zwembad waarin bezoekers onder water lijken te lopen. Of de stalen gangen van Richard Serra, die je blik en evenwicht op de proef stellen. In tien jaar tijd heeft Museum Voorlinden een aantal kunstwerken bijna onlosmakelijk met zichzelf verbonden.

Sommige afweercellen in je brein zijn er al voor je geboorte. Wetenschappers dachten lange tijd dat deze cellen, microglia genoemd, je hele leven in het brein bleven wonen. Nieuw onderzoek in het tijdschrift Science zet daar vraagtekens bij.

Aan de manier waarop iemand loopt, kun je verrassend veel zien. Niet alleen hoe sterk de benen zijn, maar ook hoe goed het evenwicht, het hart en de hersenen samenwerken. Nieuw onderzoek laat zien dat mensen die op zeer hoge leeftijd nog opvallend vlot lopen, gemiddeld ook cognitief sterker blijven. De onderzoekers noemen hen ‘super movers’.

Een parapluwinkel met roze muren. Jurken die precies bij het behang passen. Straten vol regen, felle kleuren en mensen die zelfs hun boodschappen zingend bespreken. Wie Les parapluies de Cherbourg ziet, stapt een wereld binnen die je na afloop niet snel vergeet.

We zijn gewend om ouder worden te zien als een optelsom van verlies. Toch laat grootschalig onderzoek naar levensgeluk iets verrassends zien. Voor veel mensen wordt het leven na de middelbare leeftijd niet zwaarder, maar juist lichter. De Amerikaanse schrijver Jonathan Rauch noemt dit de gelukscurve.

De Japanse kunstenaar Yayoi Kusama overleed op 14 augustus 2026 op 97-jarige leeftijd. Ze was al jong een pionier, maar groeide pas na haar zestigste uit tot de wereldster die miljoenen mensen haar oneindige universum binnenleidde. Haar leven laat iets wezenlijks zien: een oeuvre kent geen pensioenleeftijd.

Ze werd beroemd met een hoge stem, groot haar en jurken vol glitters. Maar achter dat uitbundige uiterlijk zat een uitzonderlijke liedjesschrijver, een scherpe ondernemer en een vrouw die tot op hoge leeftijd nieuwe werelden bleef betreden. Dolly Parton overleed op 25 augustus 2026 in Nashville. Ze werd 80 jaar.

Tussen Milaan en het Gardameer ligt een stad die veel reizigers voorbijrijden. Dat is jammer, want in Brescia wandel je in een paar straten van een Romeinse tempel naar een middeleeuws klooster, langs Venetiaanse paleizen en een van de mooiste kunstcollecties van Noord-Italië. En zodra de avond valt, drink je tussen de inwoners een Pirlo op het plein.

Een computer kan meer boeken verwerken dan een mens ooit zal lezen. Toch heeft hij nooit liefgehad, gerouwd, voor iemand gezorgd of jarenlang aan iets gebouwd. Nu kennis steeds eenvoudiger beschikbaar wordt, zouden levenservaring, kunst, aandacht en menselijk oordeel een veel grotere plaats in het onderwijs moeten krijgen.

Ze krijgen zelden de aandacht die buikspieren of biceps krijgen. Toch spelen je bilspieren, diepe kuitspier, scheenbeenspier en rugstrekkers een grote rol bij iets veel belangrijkers: kunnen blijven lopen, traplopen, opstaan en je evenwicht bewaren.

Een hoofd dat aan een antiek beeld doet denken, maar vastzit in een industriële constructie. Papier dat steen lijkt te zijn. Brons dat oogt alsof het ieder moment kan kreukelen. In de tentoonstelling Left Hand Path laat de Amerikaanse kunstenaar Matthew Monahan zien hoe dicht kracht en kwetsbaarheid bij elkaar kunnen liggen.

Familie beschouwen we vaak als het fundament van ons leven. Maar naarmate we ouder worden, blijken juist vriendschappen opvallend zwaar mee te wegen in onze gezondheid en ons geluk. Niet omdat familie minder belangrijk wordt, maar omdat een vriend iets anders biedt: een relatie waarin je niet in de eerste plaats moeder, opa, partner of oud-collega bent. Je bent er gewoon jezelf.

We bereiden ons soms tientallen jaren voor op de financiële kant van ons pensioen. We sparen, rekenen en bespreken wanneer we kunnen stoppen. Maar op de vraag wat er daarna met ons dagelijks leven gebeurt, volgt vaak een veel minder duidelijk antwoord.

Wat blijft er van een mens over wanneer bijna alles is verdwenen? Ridley Scott stelt die vraag in The Dog Stars, zijn nieuwe sciencefictionfilm met Jacob Elordi, Josh Brolin en Margaret Qualley. Verwacht een verlaten wereld, een oude Cessna en gevaarlijke overlevenden. Maar onder dat spectaculaire oppervlak gaat de film vooral over verlies, verbondenheid en de moed om opnieuw van het leven te houden.

Wie bij yoga vooral denkt aan lenige lichamen in ingewikkelde houdingen, mist misschien wel het interessantste effect. Yoga lijkt juist op heel gewone bewegingen invloed te hebben: opstaan uit een stoel, in een vlot tempo naar de supermarkt lopen, overeind blijven wanneer je struikelt. Precies die vaardigheden bepalen voor een belangrijk deel hoe zelfstandig we blijven wanneer we ouder worden.
.jpg)
Wanneer een training begint te vervelen, denken we al snel dat er iets nieuws nodig is: een ander schema, zwaardere gewichten of ingewikkelde apparatuur. Maar soms is een klein hoogteverschil al genoeg om een bekende beweging compleet te veranderen.

De vier romans die we voor september hebben gekozen, spelen zich af in heel verschillende werelden. We reizen van een gevangenis in Tokio naar de kunstwereld van Parijs en Philadelphia, van een onrustig Sicilië naar de schrijftafel van een gepensioneerde advocate. Toch raken de boeken aan dezelfde vraag: hoeveel invloed hebben we eigenlijk op het verhaal van ons leven?

Sommige musea bezoek je voor één beroemd schilderij. Andere beginnen al voordat je een kunstwerk hebt gezien. Op een veerboot naar een eiland, in een tunnel door een Japanse berg of tijdens een wandeling door een Deens beeldenpark aan zee. Daar is niet alleen de collectie zorgvuldig samengesteld, maar de hele dag: het licht, het uitzicht, de stilte en de plek waar je na afloop nog een glas wijn of een stuk taart bestelt.

Als mensen richting hun pensioen gaan, krijgen ze vaak dezelfde vraag: Wat ga je straks doen? Een begrijpelijke vraag, maar ook een lastige. Alsof je van de ene op de andere dag een nieuw leven moet kunnen uittekenen. Alsof alles wat achter je ligt wordt afgesloten en je opnieuw begint.

Soms zijn een paar noten genoeg. Je hoort het begin van een lied en bent terug in een studentenkamer, op een festivalveld of in de auto onderweg naar een vakantiebestemming. Nog voordat je bewust hebt nagedacht, weet je lichaam al waar de muziek bij hoort. Dat vermogen blijkt opvallend sterk. Waar sommige herinneringen met de jaren moeilijker bereikbaar worden, lijkt muziek vaak een eigen ingang te houden.
%20(1)%20(1).png)
Vlak bij Utrecht staat een kasteel dat groter, rijker en verrassender is dan je op Nederlandse bodem zou verwachten. Kasteel de Haar is geen stille herinnering aan vroeger, maar een wereld vol verhalen, gastvrijheid en flamboyante dromen. Vooral in september lijkt het alsof de baron en barones ieder moment kunnen arriveren.

Werner Kalecinski had nog nooit van TikTok gehoord en dacht dat een influencer een soort verkoudheid was. Nu trekt de 89-jarige Duitser een groot, overwegend jong publiek. Niet omdat hij probeert jong te zijn, maar juist omdat hij dat niet doet.

De titel klinkt als een vergeten horrorfilm uit de videotheek: Teenage Sex and Death at Camp Miasma. Een groep jongeren, een afgelegen zomerkamp, een gemaskerde moordenaar en ongetwijfeld veel bloed. Regisseur Jane Schoenbrun gebruikt precies die vertrouwde ingrediënten, maar maakt er iets veel vreemders en interessanters van. Onder de laag van horror, satire en zwarte humor gaat deze film over verlangen, identiteit en de vraag of je jezelf opnieuw kunt uitvinden wanneer anderen allang denken te weten wie je bent.

Deze maand wordt Josephine Verbist tachtig jaar. Op dezelfde dag opent ze haar jubileumtentoonstelling in Ars Aemula Naturae: 40 jaar kunstenaarschap in Leiden, samengebracht in één ruimte. En op diezelfde dag verschijnt ook haar boek, "Knalrood is mijn naam", waarin beeldend werk en poëzie samenkomen. Bijzonder is de tentoonstelling, georganiseerd door haar zoons voor haar tachtigste verjaardag. Maar minstens zo bijzonder is haar levensverhaal, en het huis waarin dat verhaal zich elke dag voortzet.

Een verlaten strand, het licht op een muur, een paar bomen in een bos. Christiaan Kuitwaard heeft niet veel nodig om een schilderij te maken. In Museum JAN in Amstelveen is deze zomer ruim dertig jaar van zijn werk te zien. Stilteschilder is een tentoonstelling die je bijna vanzelf dwingt je tempo te verlagen.

Sommige boeken geven antwoorden. Andere maken de vragen interessanter. Staying with the Trouble van Donna Haraway hoort duidelijk bij die tweede categorie. Het boek verscheen in 2016, maar voelt tien jaar later misschien nog wel urgenter. Klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, kunstmatige intelligentie, oorlog en politieke onrust: er is genoeg dat het gevoel kan geven dat de wereld uit problemen bestaat waar nauwelijks nog tegenop te denken valt.

AI schrijft teksten, maakt beelden en helpt bij het zoeken naar informatie. Horloges meten onze slaap, auto's nemen steeds meer handelingen over en voor bijna iedere praktische vraag bestaat inmiddels een app. De mogelijkheden zijn enorm. Tegelijkertijd wordt het steeds lastiger om te bepalen welke technologie werkelijk iets toevoegt aan ons leven en welke vooral meer aandacht van ons vraagt.

"Er is meer in het leven dan alleen hard werken," zegt Geert Vijverberg, maar voor hem was werk altijd wel een belangrijk onderdeel van zijn identiteit. Hij haalde er niet alleen zijn inkomen uit, maar ook plezier, energie, passie en betekenis. Toen steeds meer vrienden met pensioen gingen, vroeg hij zich af hoe die overgang voor hem zou zijn. Geert: "En dan zit je wel te kijken; zijn je vrienden gelukkig? Persoonlijk vond ik met pensioen gaan wel een dingetje."

Er zijn wandelingen die je maakt om ergens te komen. En er zijn wandelingen waarbij de wandeling zelf de bestemming is. Een pad langs een turquoise bergmeer, een smalle route hoog boven zee, een bloemenweide vol vlinders of een bergkam waar ineens een heel landschap voor je openvalt.

Er zijn musea waarvoor je een reis maakt. Niet omdat ze groot zijn of omdat er een beroemd gebouw omheen staat, maar omdat er binnen iets te zien is dat je nergens anders zomaar tegenkomt. Het Musée Bonnat-Helleu in Bayonne is zo’n museum.

Wie denkt aan de Nederlandse kunst van de twintigste eeuw, komt al snel uit bij namen als Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Lou Loeber (1894–1983) hoort in dat rijtje thuis, maar haar werk heeft een heel eigen karakter. Waar Mondriaan steeds verder richting volledige abstractie ging, wilde Loeber juist dat je in haar schilderijen iets bleef herkennen. Kunst moest niet alleen vernieuwend zijn, vond ze. Ze moest ook begrijpelijk, toegankelijk en verbindend zijn.

Misschien heb je je hele leven uitstekend gefunctioneerd. Je werkte hard, zorgde voor anderen, hield de boel bij elkaar. Je was betrouwbaar. Je deed wat er van je werd verwacht. Misschien was je zelfs degene op wie iedereen kon rekenen. En toch kan er ergens een gevoel zijn dat moeilijk te benoemen is. Een leegte. Een vermoeidheid. Het idee dat je vooral heel goed bent geworden in het leven dat je hebt opgebouwd, maar niet altijd hebt stilgestaan bij de vraag: is dit eigenlijk wel mijn leven?

Je bent 68. Maar hoe oud is je hart? En je brein? Je nieren? Volgens onderzoek van Stanford is daar niet één antwoord op. In ons lichaam kunnen organen een heel verschillende biologische leeftijd hebben. Dat verandert ook de manier waarop wetenschappers naar ouder worden kijken.

Een vlieger lijkt op het eerste gezicht eenvoudig. Een stuk papier, hout of stof, een touwtje en de wind. Maar wie de tentoonstelling Mr. Goodman – The Kiteman in de Kunsthal Rotterdam bezoekt, ontdekt dat de vlieger veel meer is dan speelgoed.

We kennen het allemaal: je hebt minder energie dan vroeger. Een lange dag hakt er wat meer in, je hebt vaker behoefte aan rust en een nacht slecht slapen voel je de volgende dag sterker.

In de bossen van Oklahoma draait Amziah King een honingbedrijf en speelt hij ’s avonds bluegrass met zijn band. Hij kent iedereen in de omgeving, heeft een leven opgebouwd en lijkt precies te weten hoe het werkt. Tot zijn vervreemde pleegdochter Kateri onverwacht terugkomt.

Een carrière van opleiding naar werk en uiteindelijk pensioen was ooit heel overzichtelijk. Maar voor een generatie die langer leeft en langer actief blijft, begint die indeling te knellen.

We besteden veel aandacht aan wat we denken, zeggen en doen. Veel minder vaak staan we stil bij de vraag wat we eigenlijk voelen. Volgens Yale-psycholoog Marc Brackett is dat vreemd. Emoties beïnvloeden onze aandacht, beslissingen, relaties en gezondheid. Met zijn RULER-methode probeert hij ons er beter mee te leren omgaan.

Dit najaar hangt er in de Nederlandse musea een opmerkelijke vraag in de lucht: wat gebeurt er met een kunstenaar die lang genoeg doorgaat? Op 9 oktober opent het Rijksmuseum Willem de Kooning at work, een grote tentoonstelling met meer dan 120 tekeningen, schilderijen en sculpturen. Het museum koos er een uitspraak van De Kooning uit 1981 bij die bijna als motto voor een heel kunstenaarsleven kan dienen: hij moest veranderen om dezelfde te blijven. De tentoonstelling volgt hem van de jonge Rotterdammer die in 1926 als verstekeling naar Amerika vertrok tot de kunstenaar die decennia later nog altijd zijn werkwijze omgooide.

Had ik die baan maar aangenomen. Was ik maar eerder voor mezelf begonnen. Had ik vaker tijd gemaakt voor mijn kinderen. Of juist eerder een relatie beëindigd die niet goed voelde. Bijna iedereen kent zulke gedachten. Toch blijkt uit nieuw onderzoek dat de manier waarop we naar onze misstappen en gemiste kansen kijken, verandert naarmate we ouder worden. Spijt verdwijnt niet per se, maar de scherpe randjes lijken er vaker vanaf te gaan.

Er was een tijd waarin pensioen behoorlijk overzichtelijk was. Je werkte tot een bepaalde leeftijd, collega’s organiseerden een afscheid, er waren bloemen en een cadeau, en daarna begon een leven waar vooral het woord rust bij hoorde.

Dat pensioen een periode kan zijn om kinderdromen waar te maken, bewijst bestsellerauteur Nan Adams. Al op jonge leeftijd werd ze geïnspireerd door kinderboeken als De Dolle Tweeling, maar het (werkende) leven nam haar mee de wereld over: een leven vol avonturen, veel nieuwe mensen en inspiratie. Uiteindelijk kwam ze terecht waar ze misschien altijd al hoorde; niet op een specifieke plek op de wereld, geen geografische plek, maar op haar plek als schrijfster.

Geen supplementenstapel, geen dagelijkse biohacks en al helemaal geen obsessie met 120 worden. In zijn nieuwe boek Eat Your Ice Cream brengt de Amerikaanse arts, oncoloog en bio-ethicus Ezekiel Emanuel gezond ouder worden terug tot zes verrassend eenvoudige regels. Zijn belangrijkste boodschap: probeer niet zo lang mogelijk te leven, maar zo goed mogelijk. En ja, daar mag af en toe een ijsje bij.

Een gevaarlijke zakelijke kans, twee broers die elkaar niet los kunnen laten en de Russische maffia op de achtergrond. Met Paper Tiger keert de Amerikaanse regisseur James Gray terug naar het New York dat al vaker het decor vormde voor zijn films. Ditmaal neemt hij Adam Driver, Miles Teller en Scarlett Johansson mee naar Queens in 1986, voor een misdaaddrama waarin ambitie langzaam plaatsmaakt voor angst. De film ging eerder dit jaar in competitie in première op het Filmfestival van Cannes en de eerste trailer is inmiddels verschenen.

Van een bank in de vorm van een reusachtige voet tot textiele werken waarin verschillende mensen samen één lichaam konden vormen: de kunst van Nicola L. laat zich niet gemakkelijk in een hokje plaatsen. Deze zomer krijgt de Frans-Marokkaanse kunstenaar eindelijk een groot podium in België. Tot en met 18 oktober 2026 presenteert het Muhka in Antwerpen Nicola L. — Toen de aarde de andere kant op draaide, de eerste grote Belgische overzichtstentoonstelling die volledig aan haar werk is gewijd.

Parijs, Rome, Barcelona: prachtig, natuurlijk. Maar soms zit het grootste reisplezier juist in een stad waarvan je bij thuiskomst moet uitleggen waar die precies ligt. Zes Europese steden waar cultuur, geschiedenis en het gewone leven nog moeiteloos door elkaar lopen.

AI kan inmiddels teksten schrijven die moeilijk van mensenwerk te onderscheiden zijn. Dat roept begrijpelijkerwijs vragen op over de toekomst van schrijvers, journalisten en andere makers. Toch is er ook een andere conclusie mogelijk. Misschien laat de opkomst van AI vooral zien hoeveel waarde we hechten aan de persoon achter een verhaal.

Er zijn Europese kusten waar de zomer draait om zien en gezien worden. Waar strandbedjes in keurige rijen staan, beachclubs elkaar met steeds luidere muziek proberen te overstemmen en je ’s ochtends haast moet maken om überhaupt nog een stukje zand te bemachtigen. De Litouwse Oostzeekust speelt een ander spel.

Hoe levendig is de schilderkunst anno 2026? In het Dordrechts Museum geeft Kunstprijs De Scheffer 2026 daar drie overtuigend verschillende antwoorden op. Faria van Creij-Callender, Ricardo van Eyk en Lorian Gwynn bewegen zich ieder in een eigen beeldwereld, van intiem magisch realisme tot industrieel materiaalonderzoek en hallucinerende figuratie. Van Creij-Callender werd tijdens de opening uitgeroepen tot winnaar van de tweejaarlijkse kunstprijs. De tentoonstelling is nog tot en met 23 augustus te zien.