Op 29 september kleuren kledingkasten, etalages en sociale media rood voor Dress Red Day. Die kleur trekt de aandacht. De werkelijke boodschap is minder zichtbaar: hartklachten bij vrouwen worden nog te vaak niet of te laat herkend.
.png)
Daarbij helpt het niet om het vrouwenhart als een totaal ander orgaan voor te stellen. Het hart van een vrouw werkt niet volgens een geheim tweede handboek. Pijn of een knellend, drukkend gevoel op de borst is bij vrouwen én mannen de meest voorkomende klacht bij een hartinfarct.
Het verschil zit in de rest van het verhaal. Vrouwen hebben iets vaker klachten die minder onmiddellijk met het hart worden verbonden, zoals pijn in de kaak, nek, rug of rechterschouder, misselijkheid, kortademigheid, duizeligheid en ongewone vermoeidheid. Daardoor kunnen zijzelf en hun omgeving de signalen eerder aanzien voor stress, griep of simpelweg een slechte dag.
In films grijpt iemand met een hartinfarct abrupt naar de borst en zakt in elkaar. Dat kan gebeuren, maar een infarct kan ook geleidelijker beginnen. De klachten kunnen komen en gaan of minder dramatisch voelen dan je verwacht.
De Hartstichting is daar helder over: aanhoudende pijn of druk op de borst die in rust langer dan vijf minuten duurt, is reden om direct 112 te bellen. Ga niet zelf naar het ziekenhuis. Ook wanneer de klachten minder klassiek zijn en je het niet vertrouwt, is snel handelen belangrijk.
Het doel is niet dat je ieder gevoel in je bovenlichaam als noodsituatie ziet. Wel dat je niet te lang probeert flink te zijn wanneer verschillende signalen tegelijk optreden of iets duidelijk niet klopt.
Hartgezondheid begint bovendien niet pas op de dag dat je klachten krijgt. De overgang kan invloed hebben op risicofactoren zoals bloeddruk en cholesterol. Ook problemen tijdens een zwangerschap, waaronder hoge bloeddruk of zwangerschapsdiabetes, kunnen iets zeggen over het risico op hartproblemen op latere leeftijd.
Dat betekent niet dat zulke ervaringen automatisch tot hartziekten leiden. Ze horen wel thuis in het gesprek met je huisarts, ook wanneer de zwangerschap tientallen jaren geleden was. Hetzelfde geldt voor hart- en vaatziekten in je familie, roken, diabetes en een hoge bloeddruk.
Wie zich goed voelt, hoeft niet op eigen houtje medische onderzoeken te verzamelen. Een verstandiger begin is eenvoudiger: ken je bloeddruk, weet welke hartproblemen in je familie voorkomen en bespreek met je huisarts welke controles in jouw situatie passend zijn.
Vrouwen waren lange tijd minder goed vertegenwoordigd in onderzoek naar hart- en vaatziekten. Daardoor is veel medische kennis opgebouwd vanuit een mannelijk uitgangspunt. De Hartstichting verlangt inmiddels dat vrouwen worden meegenomen in het onderzoek dat zij financiert, maar de achterstand is niet in één keer verdwenen.
Dress Red Day is daarom meer dan een symbolische actiedag. Rood maakt het onderwerp zichtbaar. Kennis zorgt ervoor dat je op het juiste moment handelt.
Belangrijk
Heb je in rust langer dan vijf minuten een drukkende of knellende pijn op de borst, eventueel met benauwdheid, misselijkheid, zweten of uitstralende pijn? Bel direct 112. Dit artikel vervangt geen medisch advies.
Doorlezen
1. Hartstichting over vrouwen en hart- en vaatziekten
