Meer dan honderd premières in acht dagen is rijkdom, maar ook een klein planningsprobleem. Daarom kiezen we vier onderdelen die iets meer bieden dan alleen een avond in de bioscoop: een lang verzwegen geschiedenis, een dwarse denker, een gesprek over kijken en een wandeling langs filmdecors.

Van 25 september tot en met 2 oktober verandert Utrecht opnieuw in het middelpunt van de Nederlandse film. Tijdens de 46e editie van het Nederlands Film Festival gaan 32 documentaires, 61 korte films, drie series, vijf speelfilms en drie producties op het gebied van digitale cultuur in première.
Je kunt proberen het hele programma te doorgronden. Je kunt ook beginnen met één keuze die nieuwsgierig maakt en van daaruit verder kijken. Dit zijn onze vier tips.
In Amsterdam, 1986, zwaaien Ronnie, Lennart en Bas de scepter over de flamboyante nachtclub Downtown. Hun wereld draait om vrijheid, vriendschap en nachten die eindeloos lijken. Dan komen de eerste berichten over aids en verdwijnt Bas zonder uitleg. Ruim dertig jaar later ziet Ronnie hem onverwacht terug in de metro.
Regisseur Michiel van Erp gebruikt die ontmoeting niet alleen om naar een bruisende periode terug te kijken. De film gaat ook over wat vrienden elkaar na zoveel tijd nog verschuldigd zijn, en over de pijn die jarenlang buiten beeld kan blijven. Yorick van Wageningen, Hans Kesting en Roeland Fernhout spelen de hoofdrollen.
Downtown opent het festival op vrijdag 25 september. Een aantal publieksopeningen met cast en crew is inmiddels uitverkocht, maar er zijn ook latere vertoningen. Op zondag 27 september volgt na de film een gesprek met Michiel van Erp, auteur Matthijs le Loux en presentator Jeroen Kijk in de Vegte.
Amsterdam in 1656. De jonge Baruch Spinoza zet geloof, gezag en gevestigde zekerheden ter discussie. Zelfs Rembrandt waarschuwt hem, maar Spinoza blijft de rede boven de angst plaatsen.
Het is de laatste film van regisseur Rudolf van den Berg, die kort na de opnamen overleed. Het onderwerp klinkt opmerkelijk actueel. Wat kost het om zelfstandig te blijven denken wanneer de omgeving vooral gehoorzaamheid verlangt? Je hoeft geen kenner van de filosofie te zijn om die vraag te herkennen. Juist een historische film kan laten zien hoe oud een hedendaags conflict eigenlijk is.
Een camera registreert niet alleen. De persoon achter de camera bepaalt wie je van dichtbij ziet, wie kwetsbaar mag zijn en welk lichaam vooral wordt bekeken. Tijdens de Focustalk De intieme blik spreken filmmaker Muriel d’Ansembourg en documentairemaker Yan Ting Yuen over intimiteit, macht en de vrouwelijke blik.
D’Ansembourg debuteerde dit jaar op de Berlinale met Truly Naked. Yuen maakte samen met Annegriet Wietsma de driedelige documentaireserie We need to talk about sex. Hun gesprek gaat niet alleen over het eindresultaat, maar ook over de keuzes tijdens het filmen van beladen scènes. De talk vindt plaats op woensdag 30 september van 15.00 tot 17.00 uur in de Grote Zaal van de Stadsschouwburg Utrecht.
Tussen twee voorstellingen door kun je Utrecht als filmdecor bekijken. De gratis app Nederlandse Filmroute leidt je langs tien locaties waar bekende Nederlandse films en series zijn opgenomen. Zo blijkt de beroemde grachtenscène uit Amsterdamned niet in Amsterdam, maar in Utrecht te zijn gefilmd.
De route begint bij de Winkel van Utrecht aan het Domplein. Tijdens het festival kun je ook een begeleide stadswandeling van anderhalf uur boeken. Het is een prettige manier om na een donkere bioscoopzaal weer naar buiten te gaan, zonder het verhaal meteen los te laten.
Het Nederlands Film Festival vindt plaats van vrijdag 25 september tot en met vrijdag 2 oktober 2026 op verschillende locaties in Utrecht. Tijden, beschikbaarheid en toegangsprijzen verschillen per onderdeel. Controleer daarom vlak voor vertrek het programma.