Aan de oevers van het Meer van Genève, tussen water, bergen en Belle Époque-hotels, vindt elke zomer een van de beroemdste muziekfestivals ter wereld plaats: het Montreux Jazz Festival. Wat in 1967 begon als een driedaags jazzfestival, opgericht door Claude Nobs, groeide uit tot een internationaal podium waar jazz, soul, rock, pop, funk, hiphop en elektronische muziek elkaar ontmoeten. Vandaag trekt het festival jaarlijks ongeveer 250.000 bezoekers en staat het bekend om zijn intieme sfeer, sterke akoestiek en legendarische optredens.

De geschiedenis van Montreux is nauw verbonden met de visie van Claude Nobs. Hij wilde geen gewoon festival bouwen, maar een plek waar artiesten zich welkom voelden en waar muzikale ontmoetingen konden ontstaan. Daardoor werd Montreux al snel meer dan een reeks concerten: het werd een broedplaats voor bijzondere samenwerkingen, improvisaties en live-opnames. UNESCO noemt het archief van het festival, met meer dan 5.000 uur aan audio- en videomateriaal, een uitzonderlijke muzikale erfenis met opnames van grote namen uit jazz, blues en rock.
In de loop der jaren stonden artiesten als Nina Simone, Miles Davis, Aretha Franklin, Ray Charles, Ella Fitzgerald, B.B. King, Prince, David Bowie, Carlos Santana, Deep Purple, Quincy Jones en Herbie Hancock op het podium van Montreux. De Claude Nobs Foundation bewaart en ontsluit veel van die historische opnames, waardoor het festival niet alleen een jaarlijks evenement is, maar ook een levend muziekarchief.
Waarom vinden artiesten het zo bijzonder om hier op te treden? Een belangrijk antwoord ligt in de sfeer. Montreux is groot in reputatie, maar voelt vaak kleiner en persoonlijker dan veel andere festivals. De zalen staan bekend om hun goede geluid, de omgeving is spectaculair en de band tussen publiek en artiest is opvallend direct. Voor muzikanten is dat aantrekkelijk: ze spelen niet alleen een show, ze worden onderdeel van een traditie.
Daarnaast heeft Montreux altijd ruimte geboden aan vrijheid. Hoewel het festival “Jazz” in de naam draagt, is het nooit blijven hangen in één genre. Vanaf de jaren zeventig opende het programma zich steeds meer voor rock, soul, pop en later ook hiphop en elektronische muziek. Juist die open houding maakt Montreux geliefd: artiesten kunnen er experimenteren, samenwerken en soms een andere kant van zichzelf laten horen dan op een gewone touravond.
Ook de ligging speelt mee. Montreux is geen anonieme festivalweide, maar een stad met een muzikale ziel. De combinatie van het meer, de bergen en de intieme concertlocaties geeft optredens een bijna filmische kwaliteit. Het festival zelf beschrijft die setting als een belangrijk deel van de ervaring: concerten aan het Meer van Genève, met gerenommeerde akoestiek en vele gratis podia.
In 2026 viert het Montreux Jazz Festival zijn 60e editie, van 3 tot en met 18 juli, opnieuw in het vernieuwde congrescentrum van Montreux. Daarmee bewijst het festival dat het na zes decennia nog altijd relevant is: trouw aan zijn geschiedenis, maar voortdurend in beweging.
De Proudeis-redactie is ook langs geweest en merkte meteen waarom Montreux zo’n bijzondere naam heeft in de muziekwereld. Het festival voelt niet als een gewone halte op een tourschema, maar als een plek waar artiesten, publiek en geschiedenis samenkomen. Dat is precies waarom Montreux Jazz Festival blijft klinken als een legende: niet alleen door wie er speelde, maar door wat er telkens opnieuw kan ontstaan.