Er zijn wandelingen die je maakt om ergens te komen. En er zijn wandelingen waarbij de wandeling zelf de bestemming is. Een pad langs een turquoise bergmeer, een smalle route hoog boven zee, een bloemenweide vol vlinders of een bergkam waar ineens een heel landschap voor je openvalt.
.png)
Europa is gemaakt om te voet te ontdekken. Van de ruige bergen van Noord-Spanje tot de groene valleien van Slovenië en de kustpaden van Italië: er is een enorme variatie aan wandelroutes, voor ervaren bergwandelaars én voor wie vooral graag buiten is en in een rustig tempo loopt.
Wij selecteerden een aantal routes die niet alleen mooi zijn, maar ook iets bijzonders hebben. Wandelingen waarvoor je misschien een paar dagen wilt uittrekken en waar je onderweg vooral niet te snel wilt lopen.
Voor wie: houdt van zee, bergen en spectaculaire uitzichten
Gebied: Amalfikust
Niveau: gemiddeld
De Sentiero degli Dei, het Pad van de Goden, is misschien wel een van de beroemdste wandelingen van Italië. En eerlijk gezegd is het niet moeilijk te begrijpen waarom.
Het pad loopt tussen Bomerano en Nocelle, hoog boven de Amalfikust. Aan de ene kant rijzen de Lattari-bergen op, aan de andere kant ligt de diepblauwe Tyrreense Zee. Op sommige plekken kijk je vanaf ongeveer 600 meter hoogte vrijwel recht naar beneden op de kust en de kleine dorpen die tegen de berghellingen lijken te zijn geplakt.
De route is ongeveer vier mijl lang en eindigt traditioneel met een afdaling richting Positano, via een lange reeks traptreden. National Geographic noemt de wandeling een van de Europese routes die in één dag te doen zijn, maar waarschuwt ook dat het in het hoogseizoen druk kan zijn. Vroeg beginnen maakt hier echt verschil.
Mooi moment: in het voorjaar, wanneer de hellingen groen zijn en de terrassen vol bloemen staan.
En misschien wel de beste tip: maak van Positano niet het doel waar je zo snel mogelijk naartoe moet. Neem onderweg de tijd. Dit is een wandeling om regelmatig stil te staan.
Voor wie: houdt van bloemenweides, bergen en rust
Gebied: Kamnik-Savinja Alpen
Niveau: gemiddeld
Sommige landschappen lijken bijna ontworpen voor een wandeling. De Logarvallei in Slovenië is er zo een.
Een smalle vallei wordt omringd door hoge kalkstenen bergtoppen. Tussen de bossen liggen groene weilanden en traditionele boerderijen. Koeien grazen in de zomer op de hellingen en boven alles uit rijzen de Kamnik-Savinja Alpen.
De officiële Logar Valley Trail is ongeveer acht kilometer lang en voert langs bossen, boerderijen, weilanden, beekjes en uiteindelijk naar de Rinka-waterval. De route duurt volgens de Sloveense toeristische dienst ongeveer 2 uur en 40 minuten en heeft 409 meter stijging.
Juist de combinatie van natuur en het oude cultuurlandschap maakt deze wandeling bijzonder. Je loopt hier niet door een decor dat losstaat van de mens, maar door een landschap waarin landbouw en natuur al eeuwen met elkaar verbonden zijn.
Voor wie: houdt van bergen, kloven en een beetje avontuur
Gebied: Picos de Europa, Noord-Spanje
Niveau: gemiddeld
In het noorden van Spanje ligt een van de indrukwekkendste bergkloven van Europa: de Garganta del Cares.
De wandelroute loopt tussen Caín en Poncebos door het nationale park Picos de Europa. De bergen rijzen meer dan 2.000 meter boven de rivier uit. Het pad is gedeeltelijk uit de rotswand gehouwen en onderweg passeer je tientallen tunnels, bruggen en smalle passages.
Het is een wandeling waarbij je voortdurend omhoog en omlaag kijkt. Boven je de enorme kalkstenen wanden, beneden het groene water van de Cares.
De volledige route heen en terug is ongeveer 24 kilometer, waardoor een goede planning belangrijk is. De officiële Spaanse toeristische dienst adviseert bovendien om vooraf te controleren welke delen van de route toegankelijk zijn.
Wie 24 kilometer te veel vindt, kan ook kiezen voor kortere wandelingen in hetzelfde gebied. Dat is misschien wel de charme van de Picos de Europa: je hoeft geen doorgewinterde bergwandelaar te zijn om hier een indrukwekkend landschap te ervaren.
Voor wie: houdt van bergmeren en alpiene landschappen
Gebied: Tatra
Niveau: gemiddeld tot pittig
De Poolse Tatra zijn relatief klein in vergelijking met de Alpen, maar het landschap kan minstens zo indrukwekkend zijn.
Een van de mooiste wandelingen voert door de vallei van de vijf meren. Het pad gaat door berglandschap met rotsige toppen, watervallen en helderblauwe meren. Uiteindelijk kun je doorlopen richting Morskie Oko, een van de bekendste bergmeren van Polen.
Het is een wandeling waarbij de omgeving voortdurend verandert. Eerst loop je door bos, daarna wordt het landschap opener en ruiger en uiteindelijk verschijnen de bergmeren tussen de toppen.
Wie gewend is aan Nederlandse wandelingen doet er goed aan de hoogteverschillen niet te onderschatten. Maar juist het feit dat je in relatief korte tijd van bos naar hooggebergte loopt, maakt deze tocht zo aantrekkelijk.
Voor wie: verlangt naar ruimte, stilte en natuur
Gebied: Zweeds Lapland
Niveau: afhankelijk van het traject
Soms gaat het bij wandelen niet om een spectaculaire eindbestemming, maar om de ruimte onderweg.
De Kungsleden, het beroemde wandelpad door Zweeds Lapland, is daarvoor gemaakt. Het landschap bestaat uit uitgestrekte valleien, berkenbossen, rivieren en bergen. In de zomer staan op sommige plekken bloemen in bloei en kun je rendieren tegenkomen.
De route is lang en leent zich voor meerdaagse wandelingen, maar je hoeft natuurlijk niet het hele traject te lopen. Een gedeelte kiezen is juist een mooie manier om kennis te maken met het gebied.
Het is wandelen van een heel andere orde dan een middag door de duinen. Hier ervaar je hoeveel ruimte er nog bestaat. En hoe klein je daar zelf eigenlijk bent.
Voor wie: wil genieten van berglandschap zonder meteen een meerdaagse trektocht te maken
Gebied: Zwitserland
Niveau: wisselend
Zwitserland heeft een bijna eindeloos netwerk van wandelpaden. Een mooi voorbeeld is de Alpenpanoramaweg, die uiteindelijk van Rorschach aan het Bodenmeer naar Montreux aan het Meer van Genève loopt.
Natuurlijk hoef je niet de volledige route van honderden kilometers te wandelen. De tocht is verdeeld in 29 etappes en daardoor kun je er eenvoudig een gedeelte uit kiezen.
Een van de etappes loopt van Rorschach naar Trogen en is 19 kilometer lang. De wandeling voert onder meer naar Heiden en de Kaienspitz, waar je uitzicht krijgt over het Bodenmeer en de Alpstein.
Dit is wandelen zoals je je Zwitserland misschien voorstelt: groene hellingen, houten huizen, bergen aan de horizon en af en toe een bankje waar je eigenlijk langer wilt blijven zitten dan je had gepland.
Er is nog iets dat veel van deze wandelingen met elkaar gemeen hebben. Ze laten zien dat wandelen niet hetzelfde is als sporten.
Natuurlijk is een goede conditie belangrijk. Sommige routes zijn lang en sommige hebben flinke hoogteverschillen. Maar de mooiste wandelingen nodigen juist uit om het tempo te verlagen.
Een bloemenweide hoef je niet rennend over te steken. Een uitzicht wordt niet mooier wanneer je er maar vijf minuten naar kijkt. En een bergdorp is interessanter wanneer je er even koffie drinkt dan wanneer je er alleen een foto van maakt.
Dat geldt misschien nog wel sterker naarmate je ouder wordt. Niet omdat je minder zou kunnen, maar omdat wandelen een mooie manier is om tijd anders te beleven. Je hoeft nergens bijzonder snel te zijn.
Voor wie: van wandelen graag een reis maakt
Gebied: Alpen en Adriatische kust
Niveau: afhankelijk van de etappe
Wie wandelen wil combineren met reizen, kan kijken naar de Alpe-Adria Trail. Deze langeafstandswandeling loopt door Oostenrijk, Slovenië en Italië en verbindt de Alpen met de Adriatische kust.
De route is in totaal honderden kilometers lang, maar juist bij dit soort langeafstandspaden is het aantrekkelijk om slechts een paar etappes te lopen.
Het idee is simpel: een landschap niet vanuit de auto bekijken, maar er langzaam doorheen bewegen.
Dat levert iets op wat een gewone vakantie vaak niet heeft. Je ziet een streek niet alleen, je gaat er onderdeel van uitmaken. Een dorp komt dichterbij, een bergwand verandert langzaam van vorm en een vallei ontvouwt zich in plaats van dat je hem in één keer ziet.
National Geographic noemt de Alpe-Adria Trail als een van de Europese wandelroutes die minder bekend zijn dan de grote klassiekers, maar juist daardoor aantrekkelijk kunnen zijn.
Voor wie: natuur wil combineren met goed eten
Gebied: Noordoost-Frankrijk
Niveau: toegankelijk tot gemiddeld
Niet iedere mooie wandeling hoeft hoog in de Alpen te liggen.
De Vogezen in het noordoosten van Frankrijk zijn vriendelijker van karakter: ronde bergtoppen, dichte bossen, meren en open uitzichten. Bovendien zijn ze relatief goed bereikbaar.
Deze wandeling begint bij de treinverbinding tussen Colmar en Metzeral en voert door de Wormsa-vallei richting Lac du Fischboedle. Daarna kun je verder naar de Hohneck, met uitzicht richting de Alpen.
En dan is er natuurlijk de beloning na afloop. In deze streek staat wandelen moeiteloos naast eten: denk aan tarte flambée, lokale kazen en een glas wijn.
Misschien is dat uiteindelijk wel de ideale wandelvakantie.
Wie wandelroutes zoekt, komt al snel terecht bij lijstjes met kilometers, hoogtemeters en moeilijkheidsgraden. Allemaal nuttige informatie, maar er is nog een andere maatstaf.
Hoe graag wil je hier morgen weer wakker worden?
Een goede wandeling kan een reden zijn om ergens langer te blijven. Om een hotel niet alleen als slaapplek te zien, maar als uitvalsbasis. Om na afloop op een terras te zitten met vermoeide benen. Om onderweg een dorp binnen te lopen waar je anders nooit zou zijn gekomen.
En misschien is dat precies waarom wandelen zo goed past bij een nieuwe levensfase.
Er hoeft niets meer afgevinkt te worden.
Je kunt gewoon lopen.
Van berg naar dal. Van dorp naar dorp. Door een bloemenweide, langs een meer of boven de zee.
En af en toe stilstaan omdat het uitzicht te mooi is om verder te gaan.
De meeste Europese wandelgebieden hebben uitstekende bewegwijzering, maar dat betekent niet dat iedere route eenvoudig is. Controleer voor vertrek altijd de actuele omstandigheden, zeker in berggebieden. Weersomstandigheden kunnen snel omslaan en paden kunnen tijdelijk gesloten zijn.
Voor langere wandelingen zijn goede schoenen, voldoende water, eten en laagjes kleding vanzelfsprekend. Bij routes met veel hoogteverschil is het bovendien verstandig om de lengte en stijging niet te onderschatten.
En misschien wel de belangrijkste voorbereiding: plan minder dan je denkt nodig te hebben.
Een wandeling wordt zelden mooier doordat je hem haastig afmaakt.
