Wanneer de zon schijnt ga ik het liefste naar buiten. Een van mijn favoriete uitjes is dan een bezoek aan een tuin of hortus. Deze keer is dat de Hortus Botanicus aan het Rapenburg in Leiden, gesticht in 1590 en daarmee de oudste botanische tuin van Nederland. De Hortus is een onderdeel van de Universiteit Leiden. Wanneer je onder de toegangspoort loopt, kom je bij de entree van de Hortus in de hoge glazen Wintertuin. Het grand-café met groot terras ernaast is ook zonder kaartje toegankelijk.
.png)
Neem eerst een kijkje in de Wintertuin, hier overwinteren de kuipplanten met onder meer sinaasappel- en citroenboompjes. Wandel de metalen trap op naar de eerste verdieping met palmvarens, cactussen en vetplanten. Vooral kinderen vinden het leuk om op zoek te gaan naar vleesetende planten die insecten vangen met hun eigen val, zoals de Bekerval, een Kleefbladval of een dichtklappend Bladval. Eenmaal buiten kom je als eerste bij de Clusiustuin, op deze plek kweekte rond 1600 de Franstalige geleerde en botanicus Carolus Clusius zijn eerste grote tulpencollectie van Europa. In 1933 werd een reconstructie voltooid van deze tuin met de originele beplantingslijst en illustraties, zodat je een mooi beeld krijgt hoe de tuin er eeuwen geleden uitzag. Je wandelt er over lange schelpenpaden langs rechthoekige bloemenborders onder een paviljoentje midden in de tuin, een replicatie van een prent uit 1610.
Je kunt het beste de wegwijzers volgen door de tuin zodat je niets hoeft te missen. Heel mooi is het rosarium met wilde en gecultiveerde rozen. De wandeling gaat verder langs onder andere de systeemtuin, de karpervijver, de Chinese tuin, de Europese en Mediterrane tuin. Het wandelpad gaat ook langs de Oude Sterrewacht, de oudste nog bestaande universitaire sterrenwacht ter wereld, waar Leidse studenten college krijgen, zie de website voor een bezoek. In de Victoriakas vind je de Victoria amazonica ofwel de reuzenwaterlelie met de grootste bloem ter wereld. Tussen juni en oktober bloeit deze waterlelie vrijwel wekelijks en de bloemen openen pas in de avondschemer. Vlakbij deze kas is de Japanse tuin, herkenbaar aan de rode muur. Het grind van deze tuin is in cirkels geharkt en mag niet worden betreden.
De route eindigt weer bij de Wintertuin. In de hortuswinkel kun je uiteraard veel kopen voor de tuin, zoals bloemenzaad, allerlei soorten thee, boeken, hortushoning en zelfs hortusbier. Buiten staan plantjes te koop om mee naar huis te nemen. Geniet na afloop van koffie of thee in het grand-café met een taartje of een lekkere lunch. De chef-kok werkt met seizoensproducten uit het Groene Hart en ingrediënten uit de tuin. Je kunt hier overigens al vroeg ontbijten, want de hortus opent dagelijks zijn deuren om 9.00 uur, in de herfst en winter een uurtje later. Wanneer je van tevoren een ligplaats reserveert, kun je zelfs met je eigen boot aanleggen aan de steiger van de hortus in de Witte Singel. Ik wandel na afloop over het Rapenburg terug naar het station.
Hortus Botanicus, Rapenburg 73, Leiden, hortusleiden.nl
Oude Sterrewacht, Sterrewachtlaan 11, Leiden, universiteitleiden.nl/oudesterrewacht
Voor kinderen van 7 tot 12 jaar is er een geurspeurtocht waarbij ze op zoek gaan naar lekkere en vieze geuren in de kassen en in de tuin.
Must see: Victoriakas
