Op het potje klinkt het vaak eenvoudig. Omega 3 ondersteunt de hersenen, dus een dagelijkse capsule lijkt een verstandige investering in later. De redenering is niet vreemd. DHA, een belangrijk vetzuur uit visolie, komt veel voor in hersenweefsel. Maar tussen een aannemelijk verhaal en een bewezen effect ligt een flinke afstand. Onderzoekers van de University of Southern California besloten die afstand zo direct mogelijk te meten.
.png)
Aan het onderzoek deden 365 mensen van 55 tot 80 jaar mee. Zij hadden geen dementie, aten weinig DHA en hadden minstens één risicofactor voor dementie. Bijna de helft droeg de APOE Ρ4-variant. De deelnemers kregen willekeurig iedere dag twee gram DHA of een placebo. Noch zijzelf, noch de onderzoekers wisten wie wat kreeg.
Dat duurde twee jaar. Naast geheugentests en hersenscans onderzochten de wetenschappers bij een deel van de deelnemers ook het hersenvocht. Zo konden ze vaststellen of de stof werkelijk op de verwachte plaats aankwam.
Het antwoord was ja. Na zes maanden was het aandeel DHA in het hersenvocht duidelijk toegenomen bij de mensen die het supplement gebruikten. Dat gold zowel voor dragers als voor niet-dragers van APOE Ξ΅4.
Beeldsuggestie 1
Een rustige, heldere foto van een hand die een visoliecapsule naast een glas water legt. Geen laboratoriumsfeer en geen gezondheidsclaim in beeld. Bron: eigen fotografie van Proudies.
Daarna kwam de uitkomst die minder goed in een reclamezin past. Na 24 maanden verschilden de groepen niet in denkprestaties. Ook op de hersenscans was geen gunstig verschil te zien in het volume van de hersenen of de hippocampus, een gebied dat belangrijk is voor het geheugen.
Dit is een nuttige negatieve uitkomst. Het supplement ging niet onderweg verloren. De DHA bereikte het centrale zenuwstelsel, maar binnen twee jaar volgde geen meetbare bescherming van geheugen of hersenstructuur. Een stof kan dus op haar bestemming komen zonder dat jij daar aantoonbaar gezonder van wordt.
De conclusie is niet dat vis eten zinloos is. Een capsule met een hoge dosis DHA is iets anders dan een maaltijd met vis, die ook eiwit, vitaminen en mineralen bevat. Het Voedingscentrum adviseert nog altijd één portie vis per week, bij voorkeur vette vis, vooral vanwege de samenhang met een lager risico op bepaalde hartziekten.
Ook sluit de studie niet ieder mogelijk effect van DHA uit. De deelnemers hadden nog geen dementie en de onderzoeksduur was twee jaar. Een kleiner of veel later effect kan buiten beeld zijn gebleven. Bovendien viel 38 procent van de deelnemers voortijdig uit, voornamelijk tijdens de coronaperiode. Daar staat tegenover dat het onderzoek gerandomiseerd en dubbelblind was opgezet. Daardoor zegt de uitkomst meer dan een eenvoudige vergelijking tussen gebruikers en niet-gebruikers van visolie.
Als je een supplement met DHA uitsluitend slikt in de verwachting dat het je geheugen beschermt, geeft deze studie daar geen steun voor. Een capsule hoeft niet de plaats in te nemen van gewoonten waarvoor het bewijs steviger is, zoals bewegen, niet roken, voldoende slapen, sociaal contact en gevarieerd eten.
Gebruik je visolie op aanraden van een arts of vanwege een specifieke aandoening, verander dan niet op eigen houtje. Dit onderzoek ging over het voorkΓ³men van cognitieve achteruitgang bij mensen zonder dementie, niet over iedere medische toepassing van vetzuren.
De interessantste vraag verschuift nu. Niet hoeveel DHA iemand slikt, maar hoe het brein de stof opneemt en verwerkt. Soms brengt een goede studie je niet bij een nieuw middel, maar bij een betere vraag.
Beeldsuggestie 2
Een bovenaanzicht van een eenvoudige maaltijd met makreel of zalm, groente en brood. Zo wordt het verschil tussen een voedingsmiddel en een capsule zichtbaar. Bron: eigen fotografie van Proudies. Vermijd verpakkingen en merknamen.
β
