Je merkt het al voordat je Zwitserland binnenrijdt. Het gesprek in de coupé wordt zachter. Mensen leggen hun telefoon weg. Kijken langer uit het raam. Alsof het landschap je eraan herinnert dat je ook anders kunt reizen: niet zo snel mogelijk naar de volgende afspraak, maar met aandacht naar het volgende licht.
.png)
Turijn is daarvoor een perfecte bestemming. Geen stad die schreeuwt om je aandacht, maar eentje die je beloont zodra je vertraagt. En de route ernaartoe, via de oude Gotthardlijn, is geen logistiek detail maar het hart van de reis.
Hier lees je hoe je het praktisch aanpakt, waar je op let in de winter, en hoe je van een verplaatsing een verhaal maakt.
De snelste optie tussen Zürich en het Italiaanse zuiden loopt via de Gotthard Base Tunnel. Die is indrukwekkend en razendsnel, en hij heeft de reistijden sterk verkort.
Maar boven die tunnel ligt de historische Gotthardlijn, geopend in 1882, met haar lussen, spiraaltunnels en zichtlijnen die je meerdere keren hetzelfde dorp laten terugzien vanaf een andere hoogte.
Dat is het verschil tussen aankomen en oversteken. In de winter voelt dat extra scherp: de noordkant in sneeuw en strak licht, de zuidkant in milde lucht en palmen aan het water.
Je kunt deze reis in één lange dag doen, maar in de winter is twee dagen vaak fijner. Je wint rust en je maakt ruimte voor omwegen.
Amsterdam naar Zürich
De ICE brengt je via Duitsland richting Zwitserland. Reken op grofweg 7 uur 30 tot 9 uur, afhankelijk van je verbinding en overstappen.
Praktisch
• Boek vroeg als je een goede prijs en stoelkeuze wilt.
• Kies bij voorkeur een aansluiting met genoeg overstaptijd in Duitsland. In de winter is een extra marge prettig.
• Een zitplaatsreservering is vaak slim, zeker op drukke reisdagen.
Handig om te weten
NS International publiceert voor de ICE verschillende kernroutes en reistijden en verwijst voor actuele schema’s naar de reisplanner.
Seat61 geeft voorbeeldroutes en praktische uitleg voor internationale treinreizen vanuit Amsterdam.
Zürich naar Locarno of Lugano via de panoramaroute
Dit is je slow train moment. Je kiest bewust voor de route over de oude Gotthardlijn. De Treno Gottardo van SOB rijdt onder andere vanaf Zürich richting Ticino met een reistijd van rond de 3 uur 19 minuten naar Locarno.
Vanaf daar reis je eenvoudig door richting Lugano, of je stapt al eerder uit in Bellinzona en pakt je aansluiting.
Alternatief met extra ceremonie
Er bestaat ook de Gotthard Panorama Express, een combinatie van boot en panoramatrein, met reserveringsplicht en alleen eerste klas in de panoramawagens.
Dit is minder een praktische transfer en meer een dagvullende beleving.
Ticino naar Milaan
Vanuit Lugano reis je door naar Milaan. Dit stuk voelt als een zachte landing: je bent nog niet in Italië, maar de energie is al veranderd.
Milaan naar Turijn
De laatste sprong is kort en vaak verrassend snel. De snelste treinen doen er ongeveer 44 minuten over naar Torino Porta Susa, met veel verbindingen per dag.
Optie A: relaxed en winterproof, twee dagen
Dag 1: Amsterdam naar Zürich. Overnacht in Zürich, eet iets warms, loop even langs de rivier of door de stationshal die bijna een kleine stad op zichzelf is.
Dag 2: Zürich via de oude Gotthardlijn naar Ticino, dan door naar Milaan en Turijn.
Optie B: sportief, één dag
Vroeg vertrekken uit Amsterdam, dezelfde dag nog door naar Turijn. Dit kan, maar reken op een lange dag en minder ruimte voor vertraging.
Mijn advies voor Proudies lezers: kies twee dagen. Juist omdat je hiermee de reis het cadeau maakt.
Treinreizen wordt pas echt prettig wanneer je het behandelt als een lange lunch in plaats van een verplaatsing.
• Reserveer een stoel bij het raam. Dit klinkt als een open deur, maar het is je hele film.
• Wil je rust, kies een stille coupe als die beschikbaar is.
• Neem een sjaal mee. Coupés kunnen warm beginnen en koel eindigen.
• Ga aan beide kanten zitten als je kunt. Klinkt onmogelijk, maar het werkt: loop halverwege even naar het gangpad, blijf tien minuten staan, kijk.
• Neem iets kleins te eten dat niet ritselt of kruimelt. In Zwitserland voelt lawaai groter dan in Italië.
Winter in de Alpen is prachtig, maar het vraagt om een iets slimmere aanpak.
• Plan overstappen niet te strak. Een extra kwartier voelt saai op papier en heerlijk in het echt.
• Neem een thermos of koop iets warms op Zürich HB vlak voor je vertrekt. Je wilt dat eerste uur de berg in niet onderbreken.
• Houd je belangrijkste spullen in een kleine tas binnen handbereik: paspoort, oplader, lippenbalsem, bril, boek.
• Als je gevoelig bent voor droge lucht: water, crème, en af en toe even lopen door de coupé.
Zürich is ideaal als tussenstop omdat het station letterlijk midden in de stad ligt. Een korte avondwandeling langs de Limmat kan al genoeg zijn om het gevoel te hebben dat je vakantie echt begonnen is.
Als je tijd hebt, stap uit in Locarno of Lugano voor een espresso aan het meer. Dat contrast, sneeuw in je herinnering en palmen voor je neus, is precies waarom deze route zo beroemd is.
Milano Centrale is bijna overdreven mooi. Perfect voor een lunchpauze voordat je doorraast naar Turijn.
Turijn is in de winter op zijn best: helder licht, lange schaduwen, en die typische Noord Italiaanse elegantie die niet om aandacht vraagt maar het gewoon heeft.
Ga niet meteen alles doen. Doe eerst dit
• Loop onder de arcades zonder plan.
• Drink een espresso staand aan de bar.
• Bestel iets met chocolade. Turijn is een chocolade stad, en je proeft dat meteen.
En dan, pas dan, ga je kijken wat je wilt zien.
Je hebt grofweg drie manieren om te boeken, afhankelijk van wat je fijn vindt.
Mijn Proudies advies
Boek je kernstukken vroeg: Amsterdam naar Zürich en Milaan naar Turijn. Laat het middendeel in Zwitserland wat flexibeler als je ruimte wilt om spontaan uit te stappen.
• Goede handschoenen, maar niet te dik. Je wilt je telefoon en ticket kunnen pakken.
• Een sjaal die ook als dekentje kan dienen.
• Oortjes, maar ook een uur zonder. De stilte hoort erbij.
• Iets te lezen dat niet te zwaar is. Essays werken beter dan thrillers in berglandschap.
• Snacks die je blij maken, niet alleen vullen.
Je kunt Zwitserland ondergronds passeren en Italië binnenvallen alsof je een afspraak hebt. Of je kunt de Alpen oversteken zoals mensen dat al generaties doen: langzaam, met bochten, met uitzicht, met het besef dat een grens ook een overgang mag zijn.
En ergens tussen Zürich en Ticino, wanneer de trein opnieuw een spiraal maakt en het dal onder je wegzakt, gebeurt er iets eenvoudigs en zeldzaams: je hebt tijd om echt te kijken. Dat is niet nostalgie. Dat is luxe.
