De stille kracht van tennis

In een van de meest geciteerde studies op dit gebied, uitgevoerd in Denemarken, volgden onderzoekers ruim 8.500 volwassenen gedurende bijna 25 jaar. Het onderzoek, bekend als het Copenhagen City Heart Study, vergeleek verschillende vormen van vrijetijdssport met een inactieve levensstijl. De uitkomst was opvallend: mensen die regelmatig tennis speelden, hadden een gemiddelde levensverwachting die 9,7 jaar hoger lag dan die van sedentair levende deelnemers. Daarmee scoorde tennis hoger dan voetbal, fietsen, zwemmen en hardlopen.

Vergelijkbare resultaten kwamen uit Groot-Brittannië. In een grootschalige cohortstudie, gepubliceerd in het British Journal of Sports Medicine, werden meer dan 80.000 volwassenen ongeveer negen jaar gevolgd. De onderzoekers analyseerden niet alleen hoeveel mensen bewogen, maar ook welke sport zij beoefenden. Racketsporten, waaronder tennis en badminton, bleken geassocieerd met de laagste sterftekans tijdens de follow-upperiode, sterker dan welke andere sport of bewegingsvorm ook.

De studies bewijzen niet dat tennis op zichzelf mensen langer laat leven. Dat benadrukten de onderzoekers zelf ook. De Britse studie stond onder leiding van Emmanuel Stamatakis, epidemioloog aan de Universiteit van Sydney, die erop wees dat het mogelijk is dat mensen die racketsporten beoefenen gemiddeld gezonder zijn, een hogere sociaaleconomische status hebben of al een actievere leefstijl kenden. Hoewel in de analyses werd gecorrigeerd voor factoren als leeftijd, roken, gewicht en algemene gezondheid, blijven zulke verschillen moeilijk volledig uit te sluiten.

Toch zien wetenschappers een plausibele verklaring in de aard van het spel zelf. Tennis combineert meerdere elementen die afzonderlijk al in verband worden gebracht met gezond ouder worden, maar zelden samen voorkomen in één activiteit.

Fysiek gezien is tennis een natuurlijke intervaltraining. Korte, intensieve inspanningen worden afgewisseld met rustmomenten. Dat patroon ondersteunt de cardiovasculaire gezondheid, helpt bij het behoud van spierkracht en botdichtheid en verbetert de algehele conditie. Volgens Harvard Health draagt juist die afwisseling bij aan duurzame fitheid op latere leeftijd.

Daarnaast vraagt tennis om continue mentale betrokkenheid. Spelers anticiperen, maken strategische keuzes en reageren op onverwachte situaties. Die cognitieve prikkels worden door onderzoekers gezien als gunstig voor het behoud van mentale scherpte, vergelijkbaar met andere activiteiten die denken en bewegen combineren.

Minstens zo belangrijk is het sociale karakter van de sport. Tennis wordt vrijwel altijd met een ander gespeeld. Dat sociale contact blijkt, los van fysieke activiteit, een sterke voorspeller van gezondheid en welzijn. Langlopend onderzoek laat zien dat mensen met stabiele sociale verbindingen een lagere kans hebben op vroegtijdig overlijden en cognitieve achteruitgang.

In dat licht wordt tennis meer dan een sport. Het is een activiteit waarin bewegen, denken en ontmoeten samenvallen. Een vorm van beweging die niet alleen het lichaam aanspreekt, maar ook het sociale en mentale domein activeert. Juist die combinatie lijkt relevant in een levensfase waarin gezondheid niet alleen wordt gemeten in jaren, maar in kwaliteit van leven.

De cijfers uit de onderzoeken vragen niet om heroïsche sportprestaties of intensieve trainingsschema’s. Ze wijzen eerder op de waarde van een spel dat meegroeit met het leven. De baan blijft dezelfde, het tempo verandert. En misschien is dat precies wat tennis zo geschikt maakt als levenslange metgezel.

Bronnen

– Schnohr, P. et al. Association of Various Leisure-Time Physical Activities With Mortality. Copenhagen City Heart Study, gepubliceerd in Mayo Clinic Proceedings, 2018.
– Stamatakis, E. et al. Associations between sports participation and mortality. Gepubliceerd in British Journal of Sports Medicine, 2017.
– Harvard Health Publishing. Racket sports serve up health benefits, 2017.

‍