AI kan inmiddels teksten schrijven die moeilijk van mensenwerk te onderscheiden zijn. Dat roept begrijpelijkerwijs vragen op over de toekomst van schrijvers, journalisten en andere makers. Toch is er ook een andere conclusie mogelijk. Misschien laat de opkomst van AI vooral zien hoeveel waarde we hechten aan de persoon achter een verhaal.
.png)
Een recente studie in het wetenschappelijke tijdschrift Judgment and Decision Making onderzocht of mensen het verschil kunnen zien tussen korte verhalen die door mensen zijn geschreven en verhalen die met ChatGPT zijn gemaakt.
Dat bleek lastig. In twee experimenten konden deelnemers maar beperkt bepalen welke tekst door een mens en welke door AI was geschreven. In een van de onderzoeken lag het percentage goede antwoorden zelfs onder de helft.
Opvallender was iets anders. De AI-verhalen werden gemiddeld goed beoordeeld en soms zelfs beter dan de verhalen van menselijke schrijvers. Toch gaven deelnemers een verhaal een hogere waardering wanneer ze dachten dat het door een mens was geschreven.
Dat zegt iets over hoe we teksten lezen.
Bij een tekst gaat het blijkbaar niet alleen om de kwaliteit van de zinnen. De herkomst telt ook mee.
Dat herken je waarschijnlijk wel. Een verjaardagskaart die iemand zelf heeft geschreven, voelt anders dan een perfecte tekst die automatisch is gegenereerd. Niet omdat de eerste per se mooier is, maar omdat je weet dat iemand er aandacht aan heeft besteed.
Hetzelfde geldt voor een persoonlijk verhaal. Als iemand schrijft over verlies, een lange relatie, een moeilijke periode of een grote verandering, lees je niet alleen de woorden. Je weet dat daar een ervaring achter zit.
AI kan zulke onderwerpen inmiddels overtuigend beschrijven. Maar die ervaring zelf heeft een computer niet.
Dat verschil lijkt belangrijker te worden nu het internet snel voller raakt met automatisch gemaakte teksten, afbeeldingen en video’s.
De hoeveelheid informatie waar we toegang toe hebben, is enorm. Met generatieve AI wordt het bovendien steeds makkelijker om nieuwe inhoud te produceren.
Een tekst schrijven kost geen middag meer. Binnen een paar seconden staat er een eerste versie. Hetzelfde geldt steeds vaker voor afbeeldingen, presentaties, muziek en video.
Daar is op zichzelf niets mis mee. Voor veel praktische toepassingen is het juist handig. Je kunt AI gebruiken om informatie samen te vatten, een brief te verbeteren, een reis uit te zoeken of ideeën te verzamelen.
Maar als iedereen zonder veel moeite eindeloos content kan maken, verandert ook de waarde van die content.
De vraag wordt dan minder: is dit goed geschreven?
En vaker: waarom zou ik hier aandacht aan geven?
Daar komen zaken als betrouwbaarheid, ervaring en een herkenbare afzender om de hoek kijken.
Onderzoek van Pew Research Center laat zien dat veel mensen het belangrijk vinden om te kunnen herkennen of tekst, beeld of video door AI is gemaakt.
Tegelijkertijd hebben veel mensen er weinig vertrouwen in dat ze dat onderscheid goed kunnen maken.
Dat is een interessante combinatie. We vinden de herkomst belangrijk, maar kunnen die steeds moeilijker zelf vaststellen.
Het verklaart misschien waarom persoonlijke aanbevelingen, echte ontmoetingen en herkenbare stemmen juist meer betekenis krijgen.
Als je overspoeld wordt met informatie, vertrouw je sneller op mensen die je kent of op bronnen waarvan je weet waar ze voor staan.
Dat is niet nieuw. Maar AI versterkt die ontwikkeling wel.
Er speelt nog iets anders mee.
De Wereldgezondheidsorganisatie wees er in 2025 opnieuw op dat eenzaamheid wereldwijd een serieus probleem is. Ongeveer één op de zes mensen ervaart eenzaamheid. Ook onder oudere volwassenen komt sociale isolatie veel voor.
Dat maakt het verleidelijk om te denken dat technologie een deel van dat probleem kan oplossen. En tot op zekere hoogte kan dat ook. Beeldbellen, sociale media en online gemeenschappen kunnen contact mogelijk maken dat er anders niet zou zijn.
Ook AI kan een praktische rol spelen. Een chatbot kan helpen bij het zoeken naar informatie of bij het oefenen van een gesprek.
Maar dat is iets anders dan sociaal contact.
Een gesprek met een computer kan nuttig of prettig zijn, maar het vervangt geen vriend, buur, partner, collega of familielid.
Juist daarom is het belangrijk om het verschil te blijven zien tussen gemak en verbinding.
Voor oudere generaties wordt technologie vaak gepresenteerd als iets waar je vooral mee moet leren omgaan. Dat is soms terecht. Digitale vaardigheden zijn belangrijk.
Maar er is ook een andere kant.
Als informatie steeds makkelijker beschikbaar wordt, worden ervaring en beoordelingsvermogen juist belangrijker.
Je kunt AI om een antwoord vragen, maar je moet nog steeds kunnen inschatten of dat antwoord verstandig is. Je moet hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden, context begrijpen en weten wanneer iets in de praktijk anders uitpakt dan op papier.
Dat leer je niet alleen uit informatie. Daar speelt levenservaring een grote rol in.
Wie veel heeft meegemaakt, herkent patronen, ziet sneller wanneer iets te mooi klinkt en weet dat niet ieder probleem met een snelle oplossing is verholpen.
Dat soort kennis wordt niet overbodig omdat AI slimmer wordt.
De discussie over AI hoeft daarom niet te draaien om voor of tegen.
De technologie is er en zal op steeds meer plekken worden gebruikt. Vaak terecht.
AI kan tijd besparen en toegankelijkheid vergroten. Het kan helpen bij administratie, leren, schrijven en zoeken.
Maar niet alles wat technisch mogelijk is, hoeft ook uit handen te worden gegeven.
Bij persoonlijke communicatie bijvoorbeeld kan het de moeite waard zijn om zelf de woorden te zoeken. Ook als die minder perfect zijn.
En soms is een telefoontje beter dan een bericht.
Misschien is dat wel de nuttigste les van de huidige AI-golf.
Niet dat computers straks alles kunnen wat mensen kunnen, maar dat we duidelijker gaan zien welke dingen we liever van mensen blijven krijgen.
Aandacht, ervaring en echt contact horen daar waarschijnlijk bij.
Sears, S. & Skolnick Weisberg, D. (2026), Bot or not: Can people tell the difference between stories written by a human or by an AI system?, Judgment and Decision Making, Cambridge University Press.
Pew Research Center (2025), How Americans View AI and Its Impact on People and Society.
World Health Organization (2025), From loneliness to social connection: charting a path to healthier societies.
World Health Organization, informatie over sociale isolatie en eenzaamheid onder oudere volwassenen.
Aanleiding voor dit artikel: Josh Fehnert, Monocle, over AI-content en de behoefte aan menselijke verbinding.
