Ik hou het voorwerp omhoog en hoef de vraag niet eens te stellen. "Dat is een snijbonenmolen." Mevrouw Faassen heeft volkomen gelijk. Ze vervolgt: "In die gleuven moest je de hele snijboon stoppen. Daarna moest je aan die zwengel draaien en werden de bonen in korte, schuine stukjes afgesneden.
Als kind mocht ik mijn moeder daar altijd bij helpen. Ik vond het een prachtklus. Mijn oudere zus Eva was jaloers op me. Die moest piepers jassen. Veel minder leuk en meer werk ook. Eva vroeg wel of zij niet een keertje de snijbonen door de molen kon draaien. Maar daar kon geen sprake van zijn, zei mijn moeder dan.'' Een triomfantelijke lach verschijnt om de mond van mevrouw Faassen.
''Een kolerewerk, aardappelen schillen," vindt ook Aaltje. "Op de kookzaterdag laatst, vroeg zuster Tessa of ik haar wilde helpen. Van mijn lang zal zijn leven niet. De tijd van aardappels schillen is voorbij."
Op het moment dat ik een nieuw voorwerp aan de groep wil tonen, meldt mevrouw van Gerwen zich aan de deur van de reminiscentiekamer. Ze is een nieuwe bewoner van ons verpleeghuis en geeft aan opgelucht te zijn dat ze 'haar mensen' heeft gevonden. Ze informeert waar ze kan gaan zitten. Ik heet mevrouw van Gerwen welkom, maar heb ook een moeilijke boodschap voor haar: "U bent morgen welkom in deze ruimte. Vandaag is het maandag. U hoort bij de dinsdaggroep. Zal ik even met u naar uw huiskamer?" Mededeling en vraag raken mevrouw van Gerwen als een mokerslag. Terwijl ze zich omdraait, hoor ik haar huilen. Tussen de tranen door snijdt het 'ik ben zeker niet goed genoeg' me door de ziel.
"Wat ben je ineens streng. Wat maakt het nou uit dat die vrouw erbij zit?! Jij eet er geen boterham minder om." Aaltje is uitgesproken in haar solidariteit met de verdrevene.
"Haal toch gewoon een extra stoel van de gang. Hier naast mij is plek genoeg," vindt meneer Salomons.
"Ik sta anders wel op. Dan kan mevrouw op mijn plaats zitten." De geste van mevrouw Faassen is de definitieve knock-out voor mijn restrictief toelatingsbeleid.
Op voor iedereen hoorbaar volume, zeg ik een stoel voor mevrouw van Gerwen te gaan halen, waar ze vervolgens, nog nasnikkend, in plaatsneemt.
Uit vrees voor verdere publieke tuchtiging, pak ik snel een nieuw te raden voorwerp uit de voor mij liggende selectie en hou het omhoog.
"Dat is een kwispedoor," weet mevrouw van Gerwen onmiddellijk. "Voor pruimtabak. Mijn grootvader pruimde. De kwispedoor stond altijd een stukje van de stoel. Als hij de tabak uitspuugde, kwam de fluim vaak naast de kwispedoor. En dan moest ik het opruimen. Vervloekt heb ik die man erom." Ondanks de gruwelijkheid van de mededeling, verschijnt er een lach om haar betraande gezicht. Het 'ben ik toch nog goed genoeg,' klinkt als veel meer dan een opluchting.
Job van Amerongen werkt als psychiatrisch verpleegkundige in de ouderenzorg (stichting Brentano, Amstelveen) en is columnist voor Proudies en DementieVisie.
