In De Mesdag Collectie in Den Haag is tot en met 7 juni de tentoonstelling Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh te zien. De tentoonstelling vertelt een bijzonder verhaal over kunst, vriendschap en inspiratie. Centraal staat de band tussen kunstenaar Isaac Israëls en Jo van Gogh-Bonger, de schoonzus van Vincent van Gogh. Aan de hand van schilderijen en brieven wordt zichtbaar hoe Van Goghs werk een diepe indruk maakte op Israëls, en hoe Jo een belangrijke rol speelde in het beschikbaar stellen van Vincents nalatenschap.
.png)
Isaac Israëls was een van de meest vernieuwende Nederlandse kunstenaars van zijn tijd. Hij stond bekend om zijn losse, levendige manier van schilderen en zijn scherpe oog voor het moderne stadsleven. Vincent van Gogh had een heel andere stijl ontwikkeld: expressief, krachtig en vol emotie. Toch voelde Israëls zich sterk aangetrokken tot Van Goghs werk.
Tussen 1895 en 1897 ontstond er een innige vriendschap tussen Isaac Israëls en Jo van Gogh-Bonger. Jo was de weduwe van Theo van Gogh, Vincents broer, en speelde na Vincents dood een onmisbare rol in het bewaren, verspreiden en bekendmaken van zijn werk. Dankzij haar inzet groeide de waardering voor Van Gogh langzaam maar zeker.
Voor Israëls betekende de vriendschap met Jo dat hij van dichtbij kennis kon maken met enkele van Vincents meest iconische schilderijen. Jo leende hem werken uit de nalatenschap van haar zwager. Daardoor kon Israëls deze schilderijen bestuderen, verwerken en zelfs letterlijk een plek geven in zijn eigen kunst.
Wat deze tentoonstelling zo bijzonder maakt, is de manier waarop Israëls Van Goghs schilderijen in zijn eigen werk opnam. Hij schilderde niet alleen mensen, interieurs of alledaagse scènes, maar plaatste op de achtergrond regelmatig herkenbare werken van Vincent van Gogh.
Zo verwerkte hij beroemde schilderijen als Zonnebloemen, De slaapkamer en Het Gele Huis in minstens zeventien van zijn eigen doeken. Daarmee ontstond een fascinerende wisselwerking: Israëls’ eigen wereld kwam samen met die van Van Gogh.
Voor bezoekers is dat een prachtige manier om anders naar kunst te kijken. Je ziet niet alleen een schilderij van Israëls, maar ook hoe een kunstenaar zich laat inspireren door een ander. Het maakt zichtbaar hoe kunstwerken met elkaar in gesprek kunnen gaan, zelfs als de makers heel verschillende stijlen en persoonlijkheden hadden.
Isaac Israëls was zich bewust van de bijzondere aard van deze schilderijen. Hij bedacht er zelfs een eigen werkwoord voor: ‘vincenten’. Daarmee bedoelde hij het maken van schilderijen waarin hij werk van Van Gogh verwerkte. In een brief aan Jo schreef hij tevreden: ‘Ik ben nog steeds erg aan ’t Vincenten.’
Dat ene woord zegt veel. Het klinkt speels, maar laat ook zien hoe intensief Israëls met Van Goghs kunst bezig was. Hij kopieerde Vincent niet simpelweg; hij maakte Van Goghs werk onderdeel van zijn eigen beeldtaal. Het was een vorm van bewondering, studie en creatieve verwerking tegelijk.
Een belangrijke kracht achter dit verhaal is Jo van Gogh-Bonger. Zij wordt vaak genoemd als degene die Vincent van Gogh na zijn dood onder de aandacht bracht van het grote publiek. Door werken uit Vincents nalatenschap uit te lenen, tentoon te stellen en zorgvuldig te bewaren, zorgde zij ervoor dat zijn kunst niet in de vergetelheid raakte.
In deze tentoonstelling verschijnt Jo niet alleen als beheerder van Van Goghs nalatenschap, maar ook als vriendin en vertrouweling van Isaac Israëls. De brieven in de tentoonstelling geven een persoonlijk inkijkje in hun contact. Ze laten zien dat kunstgeschiedenis niet alleen bestaat uit schilderijen en musea, maar ook uit vriendschappen, gesprekken, brieven en wederzijds vertrouwen.
Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh is interessant voor iedereen die houdt van Nederlandse kunst, maar ook voor bezoekers die meer willen weten over de menselijke verhalen achter beroemde schilderijen. De tentoonstelling laat zien hoe kunstenaars elkaar beïnvloeden en hoe een kunstwerk een nieuw leven kan krijgen in het werk van een ander.
Voor Proudies-lezers is dit een mooie gelegenheid om in alle rust te ontdekken hoe rijk de Nederlandse kunstgeschiedenis is. De tentoonstelling nodigt uit om aandachtig te kijken: waar duikt Van Gogh op in het werk van Israëls? Hoe verandert de sfeer van een schilderij wanneer een bekend werk op de achtergrond verschijnt? En wat zegt dat over bewondering, inspiratie en artistieke verwantschap?
De tentoonstelling is te zien in De Mesdag Collectie aan de Laan van Meerdervoort 7f in Den Haag. De tentoonstelling loopt tot en met 7 juni. Toegang is inbegrepen bij een entreeticket voor het museum en de Museumkaart is geldig. Klik hier voor de tentoonstellling.
Voor wie geïnteresseerd is in Van Gogh, Isaac Israëls of de bijzondere rol van Jo van Gogh-Bonger, is deze tentoonstelling een aanrader. Ze biedt geen groots en afstandelijk verhaal, maar juist een intieme blik op vriendschap, inspiratie en de stille kracht van kunst die kunstenaars over generaties heen met elkaar verbindt.
