Tussen oude vulkanen, groene berghellingen en elegante kuursteden ligt een ander Frankrijk. In de Auvergne is wellness geen moderne trend, maar een eeuwenoude traditie van mineraalwater, frisse lucht, beweging en vooral: vertragen.
.png)
Sommige Franse regio’s maken direct duidelijk waarom je ernaartoe moet. De Provence lokt met lavendel, de Côte d’Azur met zonovergoten boulevards en de Bourgogne met wijn. De Auvergne is bescheidener. Deze streek in het hart van Frankrijk toont haar schoonheid pas wanneer je de tijd neemt.
De wegen slingeren er langs uitgedoofde vulkanen, kratermeren, bossen en weilanden. Achter donkere stenen gevels liggen kleine cafés en familiehotels. Bergbeekjes stromen door dorpen en boven de heuvels hangt regelmatig een lichte nevel. Alles lijkt hier vanzelf een versnelling lager te gaan.
Onder dit landschap bevindt zich het echte geheim van de Auvergne. Regenwater zakt diep weg in de vulkanische bodem, neemt onderweg mineralen op en komt jaren later weer aan de oppervlakte. Soms koel en bruisend, soms warm genoeg om direct in thermale baden te gebruiken. Rond die bronnen ontstonden plaatsen als Vichy, Le Mont-Dore, Royat-Chamalières en Châtel-Guyon. De Auvergne telt dan ook opvallend veel historische water- en kuursteden.
Lang voordat wellness werd geassocieerd met yogaretreats, detoxkuren en luxe spa’s, reisden mensen al naar de Auvergne om les eaux te nemen. De Romeinen maakten gebruik van de warme bronnen, maar vooral in de negentiende en vroege twintigste eeuw beleefden de kuursteden hun glorietijd.
Rond de badhuizen verschenen hotels, casino’s, muziekpaviljoens, parken en promenades. Bezoekers kwamen niet alleen voor hun gezondheid. Een kuur was ook een sociale gebeurtenis: men wandelde, dineerde, luisterde naar concerten en ontmoette andere gasten.
Die traditie is in Frankrijk nog altijd springlevend. Een officiële cure thermale is geen ontspannen spabezoek, maar een door een arts voorgeschreven behandelprogramma. Voor vergoeding via de Franse ziektekostenverzekering bestaat zo’n kuur uit achttien behandelingsdagen. Naast deze medische programma’s bieden veel kuuroorden tegenwoordig kortere wellnessarrangementen aan voor bezoekers die vooral rust, warmte en ontspanning zoeken.
In de Auvergne bestaan beide werelden naast elkaar. In de ochtend kan iemand een medische waterbehandeling volgen, terwijl een andere bezoeker in hetzelfde stadje geniet van een massage, een warm bad en een wandeling door het park.
Van alle kuuroorden in de Auvergne is Vichy het beroemdst. De stad ligt aan de rivier de Allier en heeft nog altijd de grandeur van een plaats waar ooit vorsten, schrijvers, politici en industriëlen kwamen kuren.
Brede lanen, overdekte galerijen, parken en elegante villa’s herinneren aan de bloeiperiode van het Europese thermalisme. Onder Napoleon III werd Vichy in de negentiende eeuw ingrijpend uitgebreid. De stad kreeg nieuwe parken, thermale voorzieningen en bijzondere chalets, waarvan sommige op Engelse cottages lijken.
Het hart van de oude kuurstad wordt gevormd door de bronnenhal. Bezoekers kunnen er verschillende soorten mineraalwater proeven. Verwacht geen neutraal bronwater uit een fles: sommige bronnen smaken zout, ijzerachtig of bijna medicinaal. Niet iedereen zal meteen om een tweede glas vragen, maar juist die uitgesproken smaak hoort bij de ervaring.
Sinds 2021 staat Vichy samen met tien andere historische Europese kuursteden op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Volgens UNESCO laten deze plaatsen zien hoe complete steden werden ontworpen rond minerale bronnen, behandelingen, ontspanning en sociaal leven.
Toch is Vichy meer dan zijn thermale verleden. Langs de Allier liggen kilometerslange wandelpaden, parken en sportvoorzieningen. Het compacte centrum nodigt uit om zonder plan rond te lopen. Een behandeling in de spa, een lunch op een terras en een rustige wandeling langs het water vullen er moeiteloos een dag.
Verder naar het zuiden verandert het landschap. Le Mont-Dore ligt aan de voet van de Puy de Sancy, de hoogste berg van het Centraal Massief. Hier voelt wellness ruiger en natuurlijker. De lucht is koeler, watervallen liggen verscholen in de bossen en vanuit het dorp lopen paden de bergen in.
Midden in Le Mont-Dore staat een imposant thermaal complex. De donkere gevel van vulkanisch gesteente oogt streng, maar binnen wachten zuilen, mozaïeken, fresco’s en kleurrijke decoraties. Het huidige gebouw werd vanaf 1817 opgetrokken op een plek waar eerder al Gallo-Romeinse baden lagen. Een deel ervan is beschermd als historisch monument.
Le Mont-Dore is een bestemming voor mensen die beweging graag combineren met ontspanning. Begin de dag met een wandeling door het bos of richting een waterval. Zoek daarna de warmte van de thermen op. Het contrast tussen frisse berglucht en warm mineraalwater blijkt verrassend weldadig.
Ook zonder behandeling is het dorp de moeite waard. De oude hotels, villa’s en voormalige paleizen vertellen over de tijd waarin welgestelde families hier wekenlang verbleven. De thermale bloeiperiode liet in Le Mont-Dore, La Bourboule en Saint-Nectaire een opvallend rijk erfgoed van badhuizen, casino’s, kiosken en villa’s achter.
Wie wellness wil combineren met het comfort van een grotere stad, vindt in Royat-Chamalières een aantrekkelijke uitvalsbasis. Het kuuroord ligt aan de rand van Clermont-Ferrand, aan de voet van de vulkanische heuvels.
Royat groeide in de negentiende eeuw uit tot kuurstad nadat in 1844 een belangrijke bron werd ontdekt. Het bezoek van Napoleon III en keizerin Eugénie in 1862 gaf de ontwikkeling van de plaats een extra impuls. De thermen, statige hotels en oude drinkhallen herinneren nog aan die periode.
Tegenwoordig kunnen bezoekers er terecht bij Royatonic, een wellnesscentrum met binnen- en buitenbaden, sauna’s en stoombaden. Het water uit de Grottes Rouges-bron komt met een temperatuur van ongeveer dertig graden aan de oppervlakte.
Royat-Chamalières is vooral aantrekkelijk door de afwisseling. In de ochtend kun je door Clermont-Ferrand wandelen, in de middag de vulkanen in trekken en aan het einde van de dag ontspannen in warm water. De natuur voelt dichtbij, zonder dat je volledig afgezonderd bent.
Ook Châtel-Guyon heeft de elegante architectuur van een klassieke Franse waterstad. Rond het thermale park staan villa’s, hotels en gebouwen uit de belle époque en de art-decoperiode. Het kuurkwartier ontstond grotendeels in de tweede helft van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw.
Tegelijkertijd kijkt Châtel-Guyon nadrukkelijk vooruit. Het moderne Aïga Resort combineert traditionele thermale behandelingen met wellness, beweging, ontspanning en aandacht voor voeding. Daarmee vormt het een eigentijdse vertaling van de oude kuurgedachte: niet alleen klachten behandelen, maar bewuster omgaan met lichaam en leefstijl.
Vanuit Châtel-Guyon zijn de vulkanen van de Chaîne des Puys gemakkelijk te bereiken. Daardoor hoef je niet te kiezen tussen een wellnessverblijf en een actieve vakantie. Een dag kan beginnen met een behandeling, gevolgd worden door een wandeling door het vulkaanlandschap en eindigen aan een rustig diner in het dorp.
Naast de bekendere plaatsen telt de Auvergne verschillende kleine kuuroorden waar nauwelijks sprake is van massatoerisme. Bourbon-l’Archambault, Néris-les-Bains, La Bourboule, Saint-Nectaire en Chaudes-Aigues hebben ieder hun eigen bronnen, badhuizen en geschiedenis.
Deze plaatsen zijn niet gemaakt voor reizigers die ieder uur gevuld willen hebben. De charme zit juist in het ontbreken van haast. Je wandelt door een park, drinkt koffie op het dorpsplein, bekijkt een oud badhuis en merkt halverwege de middag dat je nauwelijks op je telefoon hebt gekeken.
In de Auvergne is wellness namelijk groter dan de spa. Het is de combinatie van bewegen, buitenlucht, warm water, stilte en goed eten. De streek staat bekend om stevige gerechten en uitgesproken kazen als Saint-Nectaire, Cantal en Bleu d’Auvergne. Na een lange wandeling smaakt een bord truffade — aardappelen met gesmolten kaas — misschien wel net zo weldadig als een massage.
Wie de Auvergne bezoekt, doet er goed aan niet te veel plaatsen in één reis te proppen. Deze regio laat zich niet beleven als een lijst met bezienswaardigheden die zo efficiënt mogelijk moet worden afgewerkt.
Begin bijvoorbeeld met enkele dagen in Vichy. Reis daarna via Royat-Chamalières naar het berglandschap rond Le Mont-Dore. Voeg Châtel-Guyon of een kleiner kuuroord toe wanneer er meer tijd is. Boek één of twee thermale ervaringen, maar houd ook ruimte vrij voor een wandeling, een lange lunch of een onverwachte stop bij een kratermeer.
Juist dat ongeplande deel blijkt vaak het meest verkwikkend.
De Auvergne belooft geen wondermiddel en probeert zichzelf niet als hippe wellnessbestemming te verkopen. De bronnen stromen er al eeuwen, de vulkanen liggen stil en de wandelpaden wachten geduldig. Alles nodigt uit om beter te luisteren naar het eigen tempo.
Misschien is dat wel de grootste luxe die deze streek te bieden heeft: niet ontsnappen aan het leven, maar voor even terugkeren naar een ritme dat natuurlijker voelt.
