De Spaanse film Los domingos (Sundays) van Alauda Ruiz de Azúa lijkt op het eerste gezicht te draaien om een uitzonderlijke keuze: de 17-jarige Ainara wil mogelijk intreden in een gesloten kloosterorde. Maar de kracht van de film zit juist in wat er om die keuze heen gebeurt. Niet alleen Ainaras geloof komt onder druk te staan, maar ook het zelfbeeld van haar familie: hoe tolerant ben je werkelijk wanneer iemand van wie je houdt een keuze maakt die je niet begrijpt?
.png)
De film ging in wereldpremière op het filmfestival van San Sebastián, waar hij de Gouden Schelp won. Volgens de festivalbeschrijving is Ainara een “idealistische en briljante” tiener van wie haar familie verwacht dat ze een universitaire studie kiest, totdat ze aankondigt dat ze zich steeds dichter bij God voelt en overweegt kloosterzuster te worden. Die mededeling veroorzaakt een breuklijn binnen het gezin.
Regisseur Alauda Ruiz de Azúa, eerder bekend van Cinco lobitos (Lullaby) en de serie Querer, kiest niet voor sensatie of karikatuur. Los domingos behandelt geloof niet als curiositeit, maar als een serieuze innerlijke realiteit. Tegelijkertijd weigert de film om de familie simpelweg neer te zetten als bekrompen tegenstanders. De tante, de vader en andere familieleden reageren vanuit zorg, angst, ongeloof en soms ook vanuit hun eigen ideologische zekerheden. Juist daardoor wordt de film meer dan een verhaal over religie: het is een verhaal over autonomie.
Ainara’s beslissing is voor haar omgeving moeilijk te accepteren omdat ze zo radicaal afwijkt van het moderne ideaal van zelfontplooiing. Studeren, reizen, relaties aangaan, levenservaring opdoen: dat zijn de paden die haar familie als vrijheid herkent. Maar wat als vrijheid voor Ainara juist betekent dat ze zich terugtrekt uit de wereld? De film stelt die vraag zonder een eenduidig antwoord op te dringen. Critici prezen precies die ambivalentie: The Film Verdict omschreef Sundays als een slimme, grappige en vaak ontroerende film over een middenklassegezin dat ontregeld raakt door de roeping van een tienerdochter.
De cast speelt daarin een grote rol. Nieuwkomer Blanca Soroa vertolkt Ainara, naast onder anderen Patricia López Arnaiz, Miguel Garcés, Juan Minujín, Mabel Rivera en Nagore Aranburu. De film speelt zich af in Baskenland en gebruikt de familie als een kleine samenleving waarin generaties, overtuigingen en emoties botsen. Het Amsterdam Spanish Film Festival beschrijft de film dan ook als een werk waarin het gezin fungeert als microkosmos van bredere maatschappelijke spanningen rond geloof, identiteit, morele autonomie en verwachtingen.
Dat Los domingos zo breed aansloeg, blijkt uit zijn prijzenregen. Naast de Gouden Schelp in San Sebastián won de film daar ook meerdere nevenprijzen, waaronder de FIPRESCI-prijs en de SIGNIS-prijs. Later werd de film ook bekroond bij de Spaanse Goya Awards: hij won onder meer de prijzen voor beste film, beste regie, beste originele scenario en beste actrice voor Patricia López Arnaiz.
Wat Los domingos bijzonder maakt, is dat de film een conflict toont dat gemakkelijk melodramatisch had kunnen worden, maar dat Ruiz de Azúa benadert met terughoudendheid. De stiltes zijn belangrijk. De blikken aan tafel, de gesprekken die net te beheerst blijven, de pogingen om redelijk te klinken terwijl de emoties oplopen: daar zit de spanning. Ainara’s roeping wordt niet volledig verklaard, maar ook niet weggezet als bevlieging. De film laat ruimte voor ongemak.
Daarmee raakt Los domingos aan een actueel vraagstuk: kunnen we keuzes respecteren die botsen met onze eigen definitie van geluk? Voor een seculiere omgeving kan een kloosterleven voelen als verlies, als opsluiting, misschien zelfs als verspilling van talent. Voor Ainara kan het juist overgave, richting en betekenis betekenen. De film dwingt de kijker om niet te snel partij te kiezen.
In die zin is Los domingos geen film die alleen over katholicisme gaat. Het is een film over de grenzen van liefdevolle bemoeienis. Over ouders en familieleden die zeggen dat ze vrijheid willen, maar moeite hebben wanneer vrijheid een vorm aanneemt die zij niet hadden voorzien. En over een jonge vrouw die probeert serieus genomen te worden in een wereld die haar keuze vooral wil analyseren, corrigeren of uitstellen.
Los domingos is daardoor een ingetogen maar krachtig familiedrama: precies, empathisch en ongemakkelijk herkenbaar. De film stelt geen simpele vraag als “is Ainara’s keuze goed of fout?”, maar een veel moeilijkere: hoeveel ruimte geven we iemand werkelijk om een eigen leven te kiezen?
